Η δουλειά του Χρήστου Χαρανά κινείται ακριβώς μέσα σε αυτό το ενδιάμεσο σημείο. Ανάμεσα στο φως και τη σκιά, στη σιωπή και την ένταση, στο πορτρέτο και τη σκηνή. Οι εικόνες του δεν μοιάζουν να προσπαθούν να εντυπωσιάσουν, μοιάζουν περισσότερο να θέλουν να σε κρατήσουν για λίγο μέσα τους.

Παρατηρώντας το έργο του, νιώθεις πως κάθε κάδρο λειτουργεί σαν μια μικρή εσωτερική αφήγηση. Το σώμα γίνεται γλώσσα, η κίνηση αποκτά συναισθηματικό βάρος και το βλέμμα του ανθρώπου απέναντι στον φακό μετατρέπεται σε κάτι σχεδόν κινηματογραφικό. Χωρίς υπερβολή, χωρίς θόρυβο. Μόνο ατμόσφαιρα, συναίσθημα και μια διαρκής αναζήτηση αλήθειας μέσα στην εικόνα.

Σε αυτή τη συζήτηση, ο Χρήστος μιλά για τη σχέση του με το συναίσθημα, τη μεταμόρφωση, τη σιωπή και την ανάγκη η φωτογραφία να παραμένει ζωντανή όσο αλλάζει και ο ίδιος.

Το φως, η σκιά και οι εσωτερικές αντιθέσεις

Παρατηρώντας τη δουλειά σου, υπάρχει μια συνεχής εναλλαγή ανάμεσα στο φως και τη σκιά, στο αιθέριο και το σκοτεινό. Είναι κάτι που σχεδιάζεις συνειδητά ή εμφανίζεται φυσικά όταν φωτογραφίζεις;

Νομίζω πως αυτή η εναλλαγή ανάμεσα στο φως και τη σκιά εμφανίζεται φυσικά. Επηρεάζεται από τον τόπο, τον χρόνο, αλλά κυρίως από τον άνθρωπο που έχω απέναντί μου. Οι εναλλαγές υπάρχουν μέσα μας καθημερινά, κινούμαστε συνεχώς ανάμεσα στη δύναμη και την ευαλωτότητα, τη σιωπή και την ένταση, το φανερό και το κρυφό.

Ίσως γι’ αυτό οι εικόνες μου καταλήγουν να έχουν αυτές τις αντιθέσεις. Δεν προσπαθώ πάντα να τις δημιουργήσω συνειδητά, πολλές φορές απλώς εμφανίζονται μέσα από τη στιγμή και το συναίσθημα.

Όταν το πορτρέτο γίνεται σκηνή

Τα πορτρέτα σου μοιάζουν περισσότερο με μικρές σκηνές παρά με «απλές» λήψεις ανθρώπων. Όταν στήνεις ένα κάδρο, ξεκινάς από το συναίσθημα, την ιστορία ή από την ίδια την εικόνα;

Συνήθως όλα ξεκινούν από το συναίσθημα και από αυτό που μου βγάζει ο άνθρωπος που έχω απέναντί μου. Πιστεύω πως κάθε άνθρωπος κουβαλά ήδη τη δική του ιστορία και πολλές φορές αυτή αποκαλύπτεται χωρίς να χρειαστεί να ειπωθεί.

Μου αρέσει να συνθέτω αυτό που λαμβάνω εγώ προσωπικά από την παρουσία, την ενέργεια ή τη σιωπή κάποιου και μέσα από τη φωτογραφία να του δείχνω ίσως μια πλευρά του εαυτού του που δεν είχε ποτέ φανταστεί ή δεν είχε δει μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Το σώμα ως γλώσσα έκφρασης

Στη δουλειά σου το σώμα και η κίνηση φαίνονται να λειτουργούν σαν γλώσσα. Τι αναζητάς στις χειρονομίες και στις στάσεις ενός ανθρώπου πριν πατήσεις το κλικ;

Πιστεύω πως το σώμα και η κίνηση πρέπει να λειτουργούν σαν γλώσσα. Να μπορούν να διηγηθούν μια ιστορία χωρίς λέξεις, μέσα από σιωπή, μυστήριο και συναίσθημα.

Συχνά υπάρχει κάτι σχεδόν χορευτικό στις χειρονομίες ή στον τρόπο που ένας άνθρωπος καταλαμβάνει τον χώρο. Αυτό προσπαθώ να παρατηρήσω πριν πατήσω το κλικ. Ένα αέναο πάθος ή μια εσωτερική ένταση που αξίζει να καταγραφεί, έτσι ώστε ο θεατής να νιώθει πως δεν βλέπει απλώς μια εικόνα, αλλά πως ήταν παρών εκείνη τη στιγμή.

Τεχνική ή συναίσθημα;

Υπάρχουν φωτογράφοι που χτίζουν το ύφος τους γύρω από την τεχνική και άλλοι γύρω από την ατμόσφαιρα. Εσύ αισθάνεσαι ότι η προσωπική σου υπογραφή βρίσκεται περισσότερο στο φως ή στο συναίσθημα;

Θα έλεγα ξεκάθαρα πως η προσωπική μου υπογραφή βρίσκεται περισσότερο στο συναίσθημα. Η τεχνική είναι σημαντική και αναγκαία, όμως χωρίς συναίσθημα θεωρώ πως μια εικόνα δύσκολα μένει μέσα σου.

Για μένα η φωτογραφία δεν είναι μόνο διαδικασία ή αποτέλεσμα. Είναι πάθος, δημιουργία, ένταση, μερικές φορές ακόμη και έρωτας με τη στιγμή που προσπαθείς να κρατήσεις ζωντανή. Αυτό που αναζητώ δεν είναι απλώς μια σωστή εικόνα, αλλά μια εικόνα που να μπορεί να κάνει κάποιον να νιώσει.

Διαφορετικοί κόσμοι στο ίδιο βλέμμα

Βλέπουμε πολύ διαφορετικά περιβάλλοντα όπως φύση, πορτρέτα, σκοτεινά setups, πιο θεατρικές εικόνες. Ποιο στοιχείο θεωρείς ότι ενώνει όλες αυτές τις δουλειές κάτω από την ίδια οπτική ταυτότητα;

Πιστεύω πως όλες οι φωτογραφίες μου ενώνονται κάτω από ένα κοινό στοιχείο: την ανάγκη για δημιουργία και έκφραση. Ανεξάρτητα από το αν φωτογραφίζω στη φύση, σε πιο σκοτεινά περιβάλλοντα ή σε θεατρικά setups, υπάρχει πάντα η ίδια επιθυμία να μεταφέρω συναίσθημα και ατμόσφαιρα.

Ίσως τελικά αυτό που ενώνει τις δουλειές μου να είναι η αγάπη για τη φωτογραφία και η αναζήτηση εκείνης της στιγμής όπου μια εικόνα παύει να είναι απλώς εικόνα και γίνεται αίσθηση.

Η σιωπή πίσω από την εικόνα

Αν αφαιρούσαμε χρώμα, εξοπλισμό και τεχνικές επιλογές από τις εικόνες σου, τι πιστεύεις ότι θα πρόδιδε ότι μια φωτογραφία είναι «δική σου»;

Αν αφαιρούσαμε χρώμα, εξοπλισμό και τεχνικές, πιστεύω πως θα έμενε ο τρόπος που προσεγγίζω τον άνθρωπο και τη σιωπή μέσα σε μια εικόνα. Με ενδιαφέρουν οι στιγμές ανάμεσα στις εκφράσεις, εκεί όπου κάποιος μοιάζει να σκέφτεται, να θυμάται ή να μεταμορφώνεται.

Η «δική του» φωτογραφία

Υπάρχει κάποια φωτογραφία που θεωρείς ότι αποτυπώνει απόλυτα το visual signature σου; Όχι απαραίτητα η πιο επιτυχημένη, αλλά η πιο «εσύ».

Δυσκολεύομαι να επιλέξω μία μόνο φωτογραφία, γιατί πιστεύω πως όπως αλλάζουμε εμείς με τον χρόνο, αλλάζει και ο τρόπος που βλέπουμε, αισθανόμαστε και δημιουργούμε.

Με έναν τρόπο θεωρώ πως υπάρχω μέσα σε κάθε φωτογραφία μου, αλλά όχι ως ο ίδιος άνθρωπος. Σε άλλες εικόνες είμαι πιο ήρεμος, σε άλλες πιο σκοτεινός, πιο ανήσυχος ή πιο ελεύθερος. Κάθε περίοδος αφήνει το δικό της αποτύπωμα στη δουλειά μου.

Ίσως τελικά η πιο «δική μου» φωτογραφία να είναι πάντα εκείνη που δεν έχω δημιουργήσει ακόμη.

Η ανάγκη να αλλάζεις μαζί με τη φωτογραφία

Πολλοί δημιουργοί κυνηγούν τη συνέπεια. Εσύ προσπαθείς να διατηρείς ένα αναγνωρίσιμο ύφος ή αφήνεις τη φωτογραφία να αλλάζει μαζί σου;

 Όπως ανέφερα και πιο πάνω, πιστεύω πως αλλάζουμε συνεχώς. Αλλάζουμε μέσα στις εμπειρίες μας, στον χρόνο, ακόμη και μέσα στην ίδια μας την καθημερινότητα. Γινόμαστε πιο ρευστοί, πιο συνειδητοποιημένοι ή κάποιες φορές πιο ανήσυχοι.

Για τα δικά μου δεδομένα θα ήταν αδιανόητο να παραμείνω στάσιμος δημιουργικά, όσο ο κόσμος γύρω μας εξελίσσεται διαρκώς. Δεν προσπαθώ να κρατήσω ένα ύφος αμετάβλητο. Προτιμώ η φωτογραφία μου να αλλάζει μαζί μου, αρκεί να παραμένει αληθινός ο τρόπος που αισθάνομαι και βλέπω.

Επίλογος

Μιλώντας με τον Χρήστο Χαρανά, γίνεται ξεκάθαρο πως για εκείνον η φωτογραφία δεν είναι απλώς αισθητική ή τεχνική ακρίβεια. Είναι ένας τρόπος να παρατηρεί τον άνθρωπο όταν χαμηλώνουν οι άμυνες. Να καταγράφει εκείνες τις μικρές, εύθραυστες στιγμές όπου το συναίσθημα εμφανίζεται χωρίς να προσπαθεί να εξηγηθεί.

Ίσως γι’ αυτό οι φωτογραφίες του αφήνουν την αίσθηση πως κάτι συνεχίζει να συμβαίνει ακόμη και αφού τελειώσει το κάδρο. Σαν να υπάρχει πάντα μια ιστορία που δεν ειπώθηκε ολόκληρη. Μια σιωπή που παραμένει μέσα στην εικόνα.

Και ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται και η πιο ουσιαστική υπογραφή ενός δημιουργού. Όχι μόνο σε αυτό που δείχνει, αλλά σε αυτό που αφήνει τον θεατή να αισθανθεί.

Μπορείτε να ανακαλύψετε περισσότερη από τη δουλειά του Χρήστου και να παρακολουθήσετε τα επόμενα φωτογραφικά του projects μέσα από τα social media του.
Έναν κόσμο γεμάτο ατμόσφαιρα, συναίσθημα και εικόνες που κινούνται συνεχώς ανάμεσα στο φως και τη σκιά.

📸 Instagram: @Chris_Chrns

Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.

The post Χρήστος Χαρανάς appeared first on frameculture.

Στη νέα συνέντευξη της σειράς Visual Signature, μιλά για τη σχέση του με την πόλη, τη δύναμη του αυθεντικού βλέμματος σε μια εποχή AI aesthetics και το γιατί η πιο δυνατή φωτογραφία δεν είναι πάντα εκείνη που αφηγείται μια ιστορία, αλλά εκείνη που σε κάνει να αισθανθείς κάτι αληθινό.

Αυθορμητισμός ή σκηνοθεσία;

Οι φωτογραφίες σου κινούνται ανάμεσα στο street photography και το staged portrait. Πόσο αυθόρμητη είναι τελικά μια εικόνα σου και πόσο «σκηνοθετημένη» υπάρχει ήδη στο μυαλό σου πριν πατήσεις το shutter;

Η απάντηση βρίσκεται κάπου στο ενδιάμεσο. Ο φωτογράφος αφενός πρέπει να είναι σε θέση να τραβήξει την αυθόρμητη, μη στημένη πόζα την κατάλληλη στιγμή αφετέρου θα πρέπει να είναι σε πνευματική εγρήγορση ώστε να σκεφτεί άμεσα και να σκηνοθετήσει κατάλληλα την επόμενη σκηνή. Η αλήθεια είναι ότι δεν σκηνοθετώ εκ των προτέρων αλλά προτιμώ να καταγράφω τον αυθορμητισμό του μοντέλου και ταυτόχρονα αναλόγως των περιστάσεων, να δίνω τις κατάλληλες οδηγίες.

Η πόλη ως σκηνικό

Παρατηρεί κανείς έντονη έμφαση στις ανθρώπινες φιγούρες μέσα στον αστικό χώρο. Τι είναι αυτό που σε ελκύει περισσότερο στην πόλη ως φωτογραφικό περιβάλλον; 

Κατά τη γνώμη μου ο αστικός ιστός είναι ένα περιβάλλον γνώριμο στο κάθε μάτι και που περιέχει πολύ πληροφορία κατάλληλη ώστε να συνδυαστεί με την ιδιοσυγκρασία και την προσωπικότητα του μοντέλου. Είναι ένας χώρος όπου σε κάθε σημείο του μπορώ να τοποθετήσω το μοντέλο έτσι ώστε να παράγει μία αυθεντικότητα και μία έντονη προσωπικότητα.

Χρώμα ή monochrome;

Στο feed σου υπάρχει μια συνεχής εναλλαγή ανάμεσα σε cinematic χρώμα, έντονο contrast αλλά και ασπρόμαυρες εικόνες. Πώς αποφασίζεις ποια ιστορία «ανήκει» στο χρώμα και ποια στο monochrome; 

Cinematic και retro αποχρώσεις χρησιμοποιώ κυρίως για εγκαταλειμμένα μέρη και στο στούντιο ενώ το ασπρόμαυρο και το έντονο contrast νιώθω ότι ταιριάζει περισσότερο στη street φωτογραφία.

Συναίσθημα ή αφήγηση;

Οι φωτογραφίες σου μοιάζουν να κυνηγούν μικρές στιγμές θεατρικότητας μέσα στην καθημερινότητα. Θεωρείς ότι η φωτογραφία δρόμου σήμερα χρειάζεται περισσότερο συναίσθημα ή περισσότερο αφήγηση;

Πιστεύω περισσότερο στο συναίσθημα και όχι τόσο στην αφήγηση. Είναι πολύ εύκολο να αποτυπώσεις μία ιστορία κατά χρονολογική σειρά. Το πιο δύσκολο να αποτυπώσεις ένα αυθεντικό συναίσθημα. Κατά τη γνώμη μου η φωτογραφία δρόμου θα πρέπει να προσανατολίζεται στην αποτύπωση κάθε λογής συναισθημάτων πρωτίστως.

Η σχέση με το μοντέλο

Στις fashion και street λήψεις σου, τα μοντέλα δείχνουν να έχουν μια πολύ φυσική οικειότητα με τον φακό σου. Ποιο είναι το μυστικό σου για να «ξεκλειδώνεις» έναν άνθρωπο, ώστε να σου δώσει την καλύτερη και πιο αυθεντική εκδοχή του εαυτού του; 

Το μυστικό βρίσκεται στο να σέβεσαι την προσωπικότητα του μοντέλου και να το κάνεις να αισθανθεί άνετα μαζί σου και απέναντί σου. Να είσαι πάντα ο εαυτός σου, να είσαι άνετος και να μην υποκρίνεσαι. Αυτά είναι τα κλειδιά για να κάνεις το μοντέλο να μοιραστεί μαζί σου τον εαυτό του.

Αυθεντικότητα στην εποχή του AI

Το Instagram σήμερα γεμίζει με υπερβολικά «τέλειες» εικόνες και AI aesthetics. Εσύ προσπαθείς να διατηρείς μια πιο ανθρώπινη και raw αισθητική. Πιστεύεις ότι το κοινό αναζητά πλέον περισσότερη αυθεντικότητα στη φωτογραφία; 

Το κοινό που σέβεται τον εαυτό του και δεν ακολουθεί πιστά τις επιταγές των καιρών πάντοτε θα αναζητά την αυθεντικότητα του φωτογράφου. Το “τέλειο” και το “ΑΙ” δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσουν το αποτέλεσμα που δίνει η ανθρώπινη ματιά μέσα από τον αισθητήρα της κάμερας. 

Το προσωπικό του visual signature

Αν έπρεπε να περιγράψεις τη φωτογραφική σου ταυτότητα χωρίς να χρησιμοποιήσεις τεχνικούς όρους ή εξοπλισμό, τι θα ήθελες να νιώθει κάποιος βλέποντας τις εικόνες σου για πρώτη φορά;

Ιδανικά θα ήθελα να νιώθει ότι βλέπει κάτι “ωμό” χωρίς ιδιαίτερη επεξεργασία και συνάμμα επαναστατικό και ρομαντικό.

Επίλογος

Σε μια περίοδο όπου η εικόνα γίνεται ολοένα και πιο «τέλεια», ελεγχόμενη και ψηφιακά κατασκευασμένη, η φωτογραφική προσέγγιση του Βασίλη μοιάζει να επιστρέφει συνειδητά σε κάτι πιο ανθρώπινο. Οι εικόνες του δεν επιδιώκουν την αποστειρωμένη τελειότητα αλλά τη συναισθηματική αλήθεια, εκείνη τη μικρή στιγμή οικειότητας, έντασης ή σιωπής που δύσκολα αναπαράγεται τεχνητά.

Ίσως τελικά αυτό να είναι και το προσωπικό του visual signature: η ικανότητα να μετατρέπει την καθημερινότητα της πόλης σε ένα ωμό, κινηματογραφικό και βαθιά ανθρώπινο πεδίο συναισθημάτων.

Ακολούθησέ τον στα social media για περισσότερες cinematic street εικόνες, raw portraits και στιγμές όπου η αυθεντικότητα συναντά την αστική αισθητική μέσα από τη δική του φωτογραφική ματιά.

📸 Instagram: @bill_lev_raw

📷 Facebook: Βασίλης Λεβάκος

Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.

The post Βασίλης Λεβάκος appeared first on frameculture.

Υπάρχει μια στιγμή που κάθε φωτογράφος ζει, είτε το καταλαβαίνει είτε όχι.

Στην αρχή, η φωτογραφία είναι τεχνική. Μαθαίνεις πώς να εκθέτεις σωστά μια εικόνα, πώς να ελέγχεις το φως, πώς να αποφύγεις τα λάθη και για λίγο, αυτό είναι αρκετό. Αλλά κάποια στιγμή αυτό σταματά να αρκεί. Γιατί οι εικόνες μπορεί να είναι σωστές… αλλά να μη λένε τίποτα.

Οι εικονες μπορει να ειναι σωστες… αλλα να μη λενε τιποτα

Το σημείο που αλλάζει τα πάντα

Η μετάβαση δεν γίνεται όταν μάθεις περισσότερα τεχνικά.

Γίνεται όταν αρχίσεις να παρατηρείς ότι δύο φωτογραφίες μπορεί να είναι τεχνικά ίδιες αλλά να μη μοιάζουν καθόλου μεταξύ τους.

Όχι λόγω κάμερας.
Όχι λόγω ρυθμίσεων.

Αλλά λόγω του τρόπου που ο φωτογράφος βλέπει τον κόσμο.

Τι σημαίνει «Visual Signature»

Ο όρος «visual signature» χρησιμοποιείται συχνά, αλλά σπάνια εξηγείται σωστά. Δεν σημαίνει μόνο στυλ editing, presets, χρωματική παλέτα ή συγκεκριμένο είδος φωτογραφίας. Αυτά είναι επιφάνεια.

Η πραγματική visual signature είναι κάτι βαθύτερο: είναι η επαναλαμβανόμενη λογική πίσω από τις εικόνες.

Δηλαδή:

• τι επιλέγεις να δεις
• τι αποφασίζεις να αγνοήσεις
• πώς οργανώνεις το κάδρο σου
• πόσο κοντά στέκεσαι στο θέμα
• τι θεωρείς «άξιο» να γίνει εικόνα

Η visual signature δεν ειναι μονο στυλ. Ειναι η επαναλαμβανομενη λογικη πισω απο τις εικονες

Η πιο σημαντική παρεξήγηση

Οι περισσότεροι νομίζουν ότι η visual signature «χτίζεται».

Ότι είναι αποτέλεσμα συνειδητής απόφασης:

«θα αποκτήσω στυλ»
«θα βρω αισθητική»
«θα κάνω το έργο μου αναγνωρίσιμο»

Αλλά στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο.

👉 η visual signature δεν δημιουργείται άμεσα
👉 αποκαλύπτεται με τον χρόνο

Πώς γεννιέται πραγματικά

Κάθε φορά που τραβάς μια φωτογραφία, κάνεις επιλογές.

Ακόμα κι αν δεν το σκέφτεσαι:

• τι αφήνεις μέσα στο κάδρο
• τι κόβεις
• πού εστιάζεις
• τι θεωρείς «σημαντικό»

Αυτές οι επιλογές δεν είναι τυχαίες. Επαναλαμβάνονται, και όσο επαναλαμβάνονται, αρχίζουν να σχηματίζουν μοτίβο.

Από επιλογές σε μοτίβο

Στην αρχή, είναι μεμονωμένες αποφάσεις.

Μετά όμως:

• το κάδρο αρχίζει να μοιάζει σταθερό
• η απόσταση από το θέμα γίνεται συνεπής
• το φως «δουλεύεται» με παρόμοιο τρόπο
• η ατμόσφαιρα επαναλαμβάνεται

Και κάπου εκεί συμβαίνει κάτι κρίσιμο:

👉 οι εικόνες αρχίζουν να «ανήκουν η μία στην άλλη»

οταν οι εικονες αρχιζουν να ανηκουν η μια στην αλλη, τοτε αρχιζει να φαινεται η οπτικη ταυτοτητα

Το πιο σημαντικό insight

Η visual signature δεν είναι αποτέλεσμα έμπνευσης.

Είναι αποτέλεσμα περιορισμού.

Όχι με την αρνητική έννοια.

Αλλά με την έννοια ότι: όσο πιο σταθερές γίνονται οι επιλογές σου, τόσο πιο αναγνωρίσιμο γίνεται το έργο σου.

Τι ΔΕΝ είναι «Visual Signature»

Για να το ξεκαθαρίσουμε πλήρως:

Δεν είναι:

• διαφορετικά LUTs
• διαφορετικά presets
• διαφορετικά camera brands
• διαφορετικά είδη φωτογραφίας

Αυτά μπορούν να αλλάζουν χωρίς να αλλάζει η ταυτότητα.

Η πραγματική φύση της visual signature

Η visual signature δεν είναι κάτι που «προσθέτεις» στις φωτογραφίες σου. Είναι κάτι που αρχίζει να φαίνεται όταν σταματάς να προσπαθείς να είσαι διαφορετικός σε κάθε εικόνα και αρχίζεις, χωρίς να το καταλάβεις, να είσαι συνεπής.

Η ταυτότητα δεν είναι τεχνική

Ένα από τα πιο σταθερά λάθη στην αντίληψη της φωτογραφίας είναι ότι η ταυτότητα χτίζεται τεχνικά.

Δηλαδή ότι:

• καλύτερη κάμερα
• σωστό exposure
• πιο «σωστό» editing

θα οδηγήσουν σε πιο ισχυρή φωτογραφική ταυτότητα. Αυτό όμως δεν ισχύει. Η τεχνική μπορεί να βελτιώσει την εικόνα, αλλά δεν δημιουργεί ταυτότητα.

Η τεχνική είναι ουδέτερη

Το πιο σημαντικό σημείο εδώ είναι να ξεχωρίσουμε κάτι βασικό: η τεχνική δεν έχει αισθητική κατεύθυνση από μόνη της.

Το ISO, το διάφραγμα και η ταχύτητα κλείστρου δεν «λένε» τίποτα.

Απλώς επιτρέπουν να καταγραφεί μια απόφαση.

Το ίδιο ισχύει και για:

• κάμερες
• φακούς
• software

Όλα αυτά είναι εργαλεία καταγραφής, όχι εργαλεία ταυτότητας.

Πού πραγματικά δημιουργείται η ταυτότητα

Η visual signature ξεκινά πριν τη φωτογραφία. Συμβαίνει στο επίπεδο της παρατήρησης.

Δηλαδή:

• τι σε τραβάει να φωτογραφίσεις
• πού σταματάς να κοιτάς
• τι αγνοείς εντελώς
• τι θεωρείς «αξιοσημείωτο»

Αυτές οι επιλογές δεν είναι τεχνικές. Είναι νοητικές.

Η φωτογραφία ως φίλτρο αντίληψης

Κάθε φωτογράφος λειτουργεί σαν φίλτρο και δεν καταγράφει τον κόσμο όπως είναι. Καταγράφει ένα μικρό κομμάτι του κόσμου, μέσα από συγκεκριμένη οπτική. Αυτό το φίλτρο δεν είναι συνειδητό στην αρχή. Αλλά είναι σταθερό.

Και αυτό ακριβώς είναι η βάση της ταυτότητας.

Δεν καταγραφεις τον κοσμο οπως ειναι. Καταγραφεις αυτο που βλεπεις

Γιατί δύο άνθρωποι δεν θα τραβούσαν ποτέ την ίδια φωτογραφία

Ακόμα κι αν:

• βρίσκονται στο ίδιο σημείο
• έχουν την ίδια κάμερα
• φωτογραφίζουν την ίδια στιγμή

το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό.

Όχι λόγω τεχνικής.

Αλλά επειδή:

• κοιτάνε διαφορετικά σημεία
• δίνουν προσοχή σε διαφορετικά στοιχεία
• αποδίδουν διαφορετική σημασία στο ίδιο περιβάλλον

Η διαφορά δεν είναι στο εργαλείο.

Είναι στην αντίληψη.

Από την αντίληψη στη σταθερότητα

Με τον χρόνο, αυτή η αντίληψη αρχίζει να σταθεροποιείται. Δεν αλλάζει πλήρως από εικόνα σε εικόνα.

Αντίθετα:

• επαναλαμβάνεται
• ενισχύεται
• γίνεται πιο «συνεπής» και κάπου εκεί αρχίζει να φαίνεται ένα μοτίβο.

Η στιγμή που εμφανίζεται η visual signature

Η visual signature δεν εμφανίζεται απότομα. Δεν υπάρχει στιγμή που «την βρίσκεις».

Αυτό που συμβαίνει είναι πιο αθόρυβο: κοιτώντας ένα σύνολο φωτογραφιών, αρχίζει να φαίνεται ότι ανήκουν στον ίδιο κόσμο.

Αυτός ο «κόσμος» έχει:

• συγκεκριμένη ατμόσφαιρα
• συγκεκριμένο τρόπο προσέγγισης
• συγκεκριμένη απόσταση από τα θέματα

Δεν είναι θέμα συνέπειας με την έννοια του περιορισμού

Συχνά η συνέπεια παρεξηγείται ως περιορισμός. Ότι δηλαδή ο φωτογράφος «επαναλαμβάνεται».

Αλλά εδώ δεν μιλάμε για επανάληψη θέματος.

Μιλάμε για επανάληψη οπτικής λογικής.

Το θέμα μπορεί να αλλάζει.

Αυτό που δεν αλλάζει είναι ο τρόπος που το βλέπεις.

Το κρίσιμο σημείο

Η ταυτότητα δεν είναι αυτό που δείχνεις. Είναι ο τρόπος που αποφασίζεις τι αξίζει να φανεί και αυτό δεν σχετίζεται με τεχνικές επιλογές.

Σχετίζεται με οπτική πρόθεση.

Η τεχνική σου επιτρέπει να παράγεις εικόνες.

Η αντίληψή σου καθορίζει ποιες εικόνες θα παράγεις.

Και η επανάληψη αυτής της αντίληψης είναι αυτό που τελικά γίνεται ταυτότητα.

Η τεχνικη μπορει να βελτιωσει την εικονα — αλλα δεν δημιουργει ταυτοτητα

Φως, κάδρο και απόσταση ως οπτική γλώσσα

Από την αντίληψη στη μορφή

Στην προηγούμενη ενότητα είδαμε ότι η visual signature δεν είναι τεχνική.

Είναι τρόπος αντίληψης. Αλλά η αντίληψη από μόνη της δεν φαίνεται σε κανέναν. Για να γίνει ορατή, πρέπει να μεταφραστεί σε εικόνα και αυτή η μετάφραση γίνεται μέσα από τρία βασικά στοιχεία:

• φως
• κάδρο
• απόσταση από το θέμα

Αυτά δεν είναι «ρυθμίσεις». Είναι η πρώτη πραγματική οπτική γλώσσα του φωτογράφου.

Το φως δεν είναι απλώς φωτισμός

Το φως συχνά αντιμετωπίζεται σαν τεχνικό δεδομένο.

Καλό φως, κακό φως, σκληρό, μαλακό.

Αλλά στην πραγματικότητα, το φως είναι κάτι πιο θεμελιώδες:

👉 είναι ο τρόπος που αποκαλύπτεται το θέμα

Δύο φωτογράφοι μπορούν να βρίσκονται στο ίδιο σημείο, με το ίδιο φως, και να παράγουν εντελώς διαφορετική εικόνα.

Γιατί δεν χρησιμοποιούν το φως με τον ίδιο τρόπο.

Πώς «σκέφτεται» το φως ένας φωτογράφος

Δεν υπάρχει μία σωστή χρήση φωτός.

Υπάρχουν όμως διαφορετικές οπτικές προσεγγίσεις:

• άλλος φωτογράφος το χρησιμοποιεί για να αποκαλύψει λεπτομέρεια
• άλλος για να δημιουργήσει μυστήριο
• άλλος για να τονίσει συναίσθημα
• άλλος για να το «σβήσει» σχεδόν εντελώς

Το ίδιο φως μπορεί να γίνει τελείως διαφορετική αφήγηση.

Το κάδρο ως επιλογή πραγματικότητας

Το κάδρο δεν είναι απλώς «πλαισίωση».

Είναι απόφαση για το τι υπάρχει και τι δεν υπάρχει. Κάθε φορά που σηκώνεις την κάμερα, δεν καταγράφεις τον κόσμο.

👉 επιλέγεις ένα κομμάτι του κόσμου και απορρίπτεις το υπόλοιπο

Αυτή η επιλογή είναι πιο σημαντική από τη ρύθμιση της κάμερας.

Τι αποκαλύπτει το κάδρο

Το κάδρο δείχνει:

• τι θεωρείς σημαντικό
• τι αγνοείς συνειδητά
• πόσο “γεμάτη” ή “άδεια” θέλεις να είναι η εικόνα
• αν δουλεύεις με απομόνωση ή με περιβάλλον

Δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι απόφαση προτεραιότητας.

Η ταυτοτητα δεν εμφανιζεται σε μια εικονα — εμφανιζεται στο συνολο

Η απόσταση από το θέμα

Η απόσταση δεν είναι μόνο φυσική. Είναι και ψυχολογική.

Δύο φωτογράφοι μπορούν να φωτογραφίσουν τον ίδιο άνθρωπο:

• ο ένας από πολύ κοντά → ένταση, οικειότητα
• ο άλλος από απόσταση → παρατήρηση, ουδετερότητα

Και οι δύο δείχνουν την ίδια πραγματικότητα. Αλλά λένε διαφορετική ιστορία.

Η απόσταση ως «στάση»

Η απόσταση δεν είναι τυχαία.

Είναι στάση απέναντι στο θέμα.

κοντά → συμμετοχή

μακριά → παρατήρηση

μεταβαλλόμενη → αφηγηματική ροή

Και αυτή η στάση επαναλαμβάνεται.

Όταν όλα αρχίζουν να συνδέονται

Όταν το φως, το κάδρο και η απόσταση αρχίσουν να επαναλαμβάνονται με σταθερό τρόπο, δεν μιλάμε πλέον για μεμονωμένες φωτογραφίες.

Μιλάμε για σύστημα.

Και αυτό το σύστημα είναι που αρχίζει να γίνεται αναγνωρίσιμο.

Το κρίσιμο σημείο

Η visual signature δεν είναι ένα στοιχείο. Είναι η σχέση ανάμεσα σε στοιχεία.

Δεν είναι:

• «ωραίο φως»
• «καλό κάδρο»
• «σωστή απόσταση»

Είναι το πώς αυτά συνεργάζονται σταθερά μέσα στον χρόνο.

Όταν η εικόνα δεν χρειάζεται όνομα

Υπάρχει ένα σημείο στη φωτογραφία όπου κάτι αλλάζει ριζικά.

Δεν κοιτάς πλέον μια εικόνα και σκέφτεσαι: ποιος την τράβηξε?

Αλλά αρχίζεις να νιώθεις: «αυτό ανήκει κάπου»

Χωρίς να έχεις καμία πληροφορία.

Αυτό είναι το σημείο όπου η visual signature έχει αρχίσει να λειτουργεί πραγματικά.

Η αναγνωρισιμότητα δεν είναι πληροφορία

Η αναγνωρισιμότητα στη φωτογραφία δεν βασίζεται σε στοιχεία όπως:

• όνομα φωτογράφου
• λεζάντα
• σειρά έργου
• ή context έκθεσης

Αυτά έρχονται μετά. Η αναγνώριση συμβαίνει πριν.

👉 συμβαίνει καθαρά μέσα από την εικόνα

Πώς “διαβάζει” ο θεατής μια εικόνα

Ο θεατής δεν αναλύει συνειδητά.

Δεν σκέφτεται:

• κάδρο
• φως
• τεχνική

Αντίθετα, αντιδρά σε μοτίβα:

• αίσθηση
• ρυθμό
• ένταση
• ισορροπία ή αστάθεια

Αυτά τα στοιχεία δημιουργούν μια άμεση αντίδραση.

Η εικονα σταματα να χρειαζεται εξηγηση οταν αρχιζει να αναγνωριζεται

Η μνήμη των εικόνων

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν θυμάται τεχνικές λεπτομέρειες.

Θυμάται:

• ατμόσφαιρες
• συναισθηματικές υπογραφές
• επαναλαμβανόμενα οπτικά μοτίβα

Όταν ένας φωτογράφος παράγει σταθερά τέτοια μοτίβα, η μνήμη αρχίζει να «συνδέει» τις εικόνες μεταξύ τους.

Πότε αρχίζει να εμφανίζεται η ταυτότητα

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο σημείο.

Αλλά υπάρχει ένα φαινόμενο:

👉 όταν διαφορετικές εικόνες αρχίζουν να “μιλούν την ίδια γλώσσα”

Ακόμα κι αν:

• έχουν διαφορετικά θέματα
• τραβήχτηκαν σε διαφορετικά μέρη
• ανήκουν σε διαφορετικές στιγμές

υπάρχει κάτι κοινό που τις ενώνει.

Το κοινό στοιχείο δεν είναι το θέμα

Το λάθος που κάνουν πολλοί είναι να πιστεύουν ότι η ταυτότητα φαίνεται στο θέμα.

Δεν ισχύει.

Το θέμα μπορεί να αλλάζει πλήρως.

Αυτό που δεν αλλάζει είναι:

• ο τρόπος παρατήρησης
• η επιλογή στιγμών
• η αισθητική “σιωπή” ή “ένταση” της εικόνας
• ο ρυθμός της σύνθεσης

Η επανάληψη χωρίς πρόθεση

Η ταυτότητα δεν εμφανίζεται επειδή κάποιος προσπαθεί να είναι συνεπής.

Συχνά εμφανίζεται επειδή:

👉 ο φωτογράφος δεν μπορεί να αποφύγει τις ίδιες επιλογές

Αυτό είναι πιο βαθύ από το στυλ.

Είναι συνήθεια αντίληψης.

Η αόρατη υπογραφή

Η πιο ισχυρή visual signature δεν είναι εμφανής.

Δεν βασίζεται σε:

χρώματα που ξεχωρίζουν
extreme editing
ή συγκεκριμένα εφέ

Αντίθετα, είναι πιο διακριτική:

ίδια αίσθηση χώρου
ίδια σχέση με το φως
ίδια απόσταση από τα θέματα
ίδια “ένταση” ή “ηρεμία” στην εικόνα

Γιατί δεν μπορείς να την αντιγράψεις εύκολα

Μπορείς να αντιγράψεις:

• setup
• φακό
• editing
• ακόμα και κάδρο

Αλλά δεν μπορείς να αντιγράψεις εύκολα:

👉 τον τρόπο που κάποιος επιλέγει τι αξίζει να φωτογραφηθεί

Γιατί αυτό δεν είναι τεχνικό.

Είναι αντιληπτικό.

Η αναγνωρισιμότητα δεν είναι αποτέλεσμα branding. Είναι αποτέλεσμα επανάληψης οπτικών αποφάσεων που ο θεατής αρχίζει να αναγνωρίζει χωρίς να ξέρει γιατί.

Η ταυτότητα ως σύστημα στον χρόνο

Από την εικόνα στο σύνολο

Μια μεμονωμένη φωτογραφία δεν λέει σχεδόν τίποτα για τη visual signature.

Μπορεί να είναι δυνατή, αδύναμη, τυχαία ή εξαιρετική, αλλά παραμένει μεμονωμένη.

Η ταυτότητα δεν εμφανίζεται ποτέ σε μία εικόνα.

👉 εμφανίζεται μόνο όταν κοιτάς πολλά έργα μαζί

Και εκεί αλλάζει η αντίληψη: δεν βλέπεις φωτογραφίες, βλέπεις σύστημα.

Η στιγμή που το «τυχαίο» εξαφανίζεται

Στην αρχή, οι επιλογές ενός φωτογράφου φαίνονται ασύνδετες:

• διαφορετικά θέματα
• διαφορετικά φώτα
• διαφορετικές συνθήκες

Αλλά με τον χρόνο, κάτι συμβαίνει. Οι εικόνες αρχίζουν να μοιάζουν μεταξύ τους χωρίς να είναι ίδιες.

Όχι επειδή επαναλαμβάνουν το ίδιο θέμα.

Αλλά επειδή επαναλαμβάνουν τον ίδιο τρόπο σκέψης.

Τι σημαίνει «σύστημα» στη φωτογραφία

Σύστημα δεν σημαίνει τεχνική μέθοδος.

Σημαίνει:

👉 σταθερό μοτίβο αποφάσεων

Αυτές οι αποφάσεις περιλαμβάνουν:

• πώς προσεγγίζεται το θέμα
• τι είδους στιγμές επιλέγονται
• πώς οργανώνεται ο χώρος μέσα στο κάδρο
• πώς χρησιμοποιείται το φως
• πόση πληροφορία αφήνεται μέσα στην εικόνα

Από τις επιλογές στη συνέπεια

Στην αρχή, κάθε επιλογή είναι ανεξάρτητη.

Μετά όμως, κάτι αλλάζει:

• οι επιλογές αρχίζουν να μοιάζουν μεταξύ τους
• το μάτι “επιστρέφει” στα ίδια σημεία ενδιαφέροντος
• η σύνθεση αποκτά επαναλαμβανόμενη λογική

Και αυτό δεν γίνεται συνειδητά. Γίνεται επειδή ο τρόπος παρατήρησης δεν αλλάζει εύκολα.

Δεν ειναι οι εικονες που σε κανουν αναγνωρισιμο. Ειναι οι επιλογες που επαναλαμβανεις

Η σταθερότητα δεν είναι περιορισμός

Συχνά η «συνέπεια» παρεξηγείται.

Ως κάτι περιοριστικό.

Αλλά στη visual signature δεν μιλάμε για περιορισμό.

Μιλάμε για σταθερότητα αντίληψης.

👉 όχι λιγότερες επιλογές
👉 αλλά ίδιου τύπου επιλογές μέσα σε διαφορετικά πλαίσια

Γιατί ο χρόνος είναι απαραίτητος

Η ταυτότητα δεν μπορεί να εμφανιστεί γρήγορα.

Για έναν απλό λόγο:

👉 χρειάζεται αρκετές επαναλήψεις για να γίνει ορατό το μοτίβο

Μία φωτογραφία δεν αρκεί.

Δέκα φωτογραφίες δεν αρκούν.

Αλλά ένα σώμα δουλειάς αρχίζει να αποκαλύπτει δομή.

Όταν το έργο αρχίζει να «μιλάει μόνο του»

Κάποια στιγμή, το σύνολο των εικόνων αρχίζει να λειτουργεί χωρίς εξήγηση.

Δεν χρειάζεται context.

Δεν χρειάζεται τίτλο.

Υπάρχει ήδη μια αίσθηση:

👉 ότι όλες οι εικόνες ανήκουν στην ίδια οπτική πραγματικότητα

Η μετάβαση από εικόνες σε «κόσμο»

Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.

Ο φωτογράφος δεν παράγει πλέον εικόνες.

Παράγει έναν κόσμο.

Έναν κόσμο με:

συγκεκριμένη ατμόσφαιρα
συγκεκριμένο ρυθμό
συγκεκριμένη οπτική λογική

Και αυτός ο κόσμος γίνεται αναγνωρίσιμος.

Η visual signature δεν είναι χαρακτηριστικό της εικόνας. Είναι χαρακτηριστικό του συνόλου και το σύνολο αποκτά νόημα μόνο με τον χρόνο. Η οπτική ταυτότητα δεν είναι κάτι που εμφανίζεται ξαφνικά, αλλά κάτι που χτίζεται από επαναλαμβανόμενες οπτικές αποφάσεις, μέχρι να γίνει σταθερό σύστημα αντίληψης που αναγνωρίζεται χωρίς εξήγηση.

Όταν η ταυτότητα αποσπάται από το θέμα

Το πιο παρεξηγημένο σημείο της φωτογραφίας

Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη στην κατανόηση της visual signature είναι η σύνδεσή της με το θέμα.

Δηλαδή η ιδέα ότι:

αν αλλάξει το θέμα, αλλάζει και η ταυτότητα
αν ο φωτογράφος τραβά διαφορετικά πράγματα, δεν έχει «σταθερό στυλ»

Αυτό δεν ισχύει.

Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο.

👉 όσο πιο ισχυρή είναι η visual signature, τόσο λιγότερο εξαρτάται από το θέμα

Το θέμα είναι απλώς φορέας

Το θέμα στη φωτογραφία δεν είναι ταυτότητα.

Είναι επιφάνεια.

Ένα όχημα που μεταφέρει την οπτική πρόθεση του φωτογράφου.

ένας δρόμος
ένα πορτρέτο
ένα τοπίο
ένα αντικείμενο

Όλα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν με τον ίδιο τρόπο.

Αυτό που αλλάζει δεν είναι το «τι», αλλά το «πώς».

Όταν ο τρόπος γίνεται πιο σημαντικός από το αντικείμενο

Σε αυτό το σημείο, η φωτογραφία παύει να είναι καταγραφή.

Γίνεται ερμηνεία.

Δύο φωτογράφοι μπορούν να φωτογραφίσουν:

• το ίδιο πρόσωπο
• στον ίδιο χώρο
• με το ίδιο φως

Και να παραχθούν δύο εντελώς διαφορετικές εικόνες.

Γιατί δεν βλέπουν το ίδιο πράγμα.

👉 βλέπουν διαφορετικά αυτό που υπάρχει μπροστά τους

Η οπτικη γλωσσα παραμενει ιδια, ακομα κι αν αλλαζει το θεμα

Η αποσύνδεση από το περιεχόμενο

Όταν η visual signature ωριμάσει, αρχίζει να συμβαίνει κάτι κρίσιμο:

👉 η ταυτότητα δεν εξαρτάται πλέον από το περιεχόμενο της εικόνας

Αυτό σημαίνει ότι:

το θέμα μπορεί να αλλάξει πλήρως, αλλά η «φωνή» παραμένει ίδια

Όπως ένας συγγραφέας που γράφει διαφορετικές ιστορίες, αλλά αναγνωρίζεται από τον τρόπο που γράφει.

Η σταθερή «οπτική φωνή»

Η visual signature λειτουργεί σαν φωνή.

Δεν είναι αυτό που λέγεται.

Είναι ο τρόπος που λέγεται.

Αυτός ο τρόπος φαίνεται σε:

• ρυθμό εικόνων
• ένταση ή ηρεμία
• επιλογή στιγμών
• οπτική οικονομία ή πληρότητα

Και όλα αυτά παραμένουν σταθερά, ανεξάρτητα από το θέμα.

Γιατί δεν αλλάζει εύκολα

Η visual signature δεν αλλάζει απλά με νέα έμπνευση.

Γιατί δεν είναι επιλογή επιφάνειας.

Είναι αποτέλεσμα:

• τρόπου παρατήρησης
• προσοχής
• εσωτερικών προτιμήσεων

Και αυτά δεν αλλάζουν εύκολα, γιατί δεν είναι τεχνικά.

Το κρίσιμο σημείο ωρίμανσης

Υπάρχει μια στιγμή που ο φωτογράφος σταματά να σκέφτεται:

«τι θα φωτογραφίσω μετά;»

Και αρχίζει να σκέφτεται:

«πώς βλέπω αυτό που έχω μπροστά μου;»

Αυτή είναι η στιγμή που η ταυτότητα σταθεροποιείται.

Η ανεξαρτησία από το θέμα

Όταν η visual signature ωριμάσει πλήρως:

• δεν χρειάζεται συγκεκριμένο είδος φωτογραφίας
• δεν χρειάζεται συγκεκριμένο περιβάλλον
• δεν χρειάζεται συγκεκριμένη θεματολογία

Γιατί δεν βασίζεται σε αυτά.

Βασίζεται στον τρόπο θέασης.

Όσο πιο ώριμη γίνεται η visual signature, τόσο λιγότερο εξαρτάται από το θέμα και τόσο περισσότερο εκφράζει τον σταθερό τρόπο που ο φωτογράφος αντιλαμβάνεται τον κόσμο μέσα από την εικόνα.

Η ταυτότητα που αναγνωρίζεται χωρίς προσπάθεια

Όταν η φωτογραφία σταματά να «εξηγείται»

Υπάρχει ένα σημείο στην εξέλιξη ενός φωτογράφου όπου κάτι αλλάζει ριζικά.

Δεν χρειάζεται πλέον να εξηγήσει τη δουλειά του.

Ούτε να την εντάξει σε κατηγορία.

Ούτε να την περιγράψει με λέξεις.

Γιατί η εικόνα αρχίζει να λειτουργεί αυτόνομα.

👉 αναγνωρίζεται χωρίς context

Η αναγνώριση γίνεται άμεση

Σε αυτό το στάδιο, ο θεατής δεν προσπαθεί να καταλάβει τι βλέπει.

Απλώς αντιδρά.

Υπάρχει μια άμεση αίσθηση:

«αυτό μοιάζει γνώριμο»
«αυτό έχει συγκεκριμένη ενέργεια»
«αυτό ανήκει σε συγκεκριμένο κόσμο»

Χωρίς να ξέρει γιατί.

Δεν υπάρχει πλέον ανάλυση

Η εικόνα δεν περνά από συνειδητή επεξεργασία.

Δεν αναλύεται:

• φως
• κάδρο
• τεχνική
• ή σύνθεση

Αντίθετα, ενεργοποιεί μια συνολική αντίδραση.

Και αυτή η αντίδραση είναι το αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενων οπτικών μοτίβων.

Όταν το σύστημα “δουλεύει μόνο του”

Η visual signature σε αυτό το σημείο δεν χρειάζεται προσπάθεια. Δεν είναι κάτι που εφαρμόζεται. Είναι κάτι που συμβαίνει αυτόματα.

Ο φωτογράφος δεν σκέφτεται:

«πώς θα κάνω αυτή τη φωτογραφία να ταιριάζει στο στυλ μου»

Γιατί δεν υπάρχει πλέον ξεχωριστό «στυλ».

Υπάρχει μόνο τρόπος θέασης.

Η συνέπεια χωρίς συνειδητή προσπάθεια

Το πιο ενδιαφέρον σημείο είναι ότι η συνέπεια δεν απαιτεί πλέον έλεγχο.

Δεν χρειάζεται να «κρατηθεί».

Υπάρχει ήδη μέσα στη διαδικασία.

Γιατί:

• οι επιλογές είναι σταθερές
• η παρατήρηση είναι σταθερή
• η αισθητική αντίληψη είναι σταθερή

Και έτσι, κάθε νέα εικόνα εντάσσεται φυσικά στο ίδιο σύνολο.

Η ταυτότητα ως υποπροϊόν

Η visual signature δεν είναι στόχος.

Δεν είναι κάτι που «χτίζεται» άμεσα.

Είναι υποπροϊόν:

👉 της επαναλαμβανόμενης οπτικής συμπεριφοράς στον χρόνο

Όσο περισσότερες εικόνες παράγονται μέσα από το ίδιο πλαίσιο αντίληψης, τόσο πιο καθαρά εμφανίζεται η ταυτότητα.

Δεν υπαρχει σωστη εικονα, μονο σταθερη ματια

Όταν το έργο ξεπερνά τον δημιουργό

Σε αυτό το σημείο, συμβαίνει κάτι ιδιαίτερο:

Το έργο αρχίζει να αναγνωρίζεται πριν από τον δημιουργό του.

Δηλαδή:

η εικόνα «λέει» ποια είναι
πριν ειπωθεί ποιος την έκανε

Και αυτό είναι το πιο καθαρό σημάδι ότι η visual signature έχει σταθεροποιηθεί πλήρως.

Δεν υπάρχει πλέον προσπάθεια διαφοροποίησης

Ένας φωτογράφος σε αυτό το στάδιο δεν προσπαθεί να είναι διαφορετικός. Ούτε προσπαθεί να είναι συνεπής.

Γιατί η διαφοροποίηση και η συνέπεια έχουν πάψει να είναι συνειδητοί στόχοι.

Επίλογος

Η visual signature δεν είναι τεχνική. Δεν είναι στυλ. Δεν είναι αισθητική επιλογή. Είναι η σταθερή οπτική λογική που αναδύεται από τις επαναλαμβανόμενες επιλογές ενός φωτογράφου στον χρόνο.

Και όταν αυτή η λογική ωριμάσει, η εικόνα σταματά να χρειάζεται εξήγηση.

Απλώς αναγνωρίζεται.

The post Visual Signature στη φωτογραφία appeared first on frameculture.

Υπάρχουν φωτογράφοι που επιλέγουν να κινηθούν μέσα σε ένα ξεκάθαρο, οριοθετημένο πεδίο.

Και υπάρχουν κι εκείνοι που αφήνουν τη ματιά τους να δοκιμαστεί, να περάσει από διαφορετικά είδη, αισθητικές και τρόπους αφήγησης, χωρίς να εγκλωβίζεται σε έναν μόνο ορισμό. Η Mariza Lorcos ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.

Από το sensual στοιχείο και την αυτοφωτογράφιση, μέχρι τις πιο αφαιρετικές, ασπρόμαυρες εικόνες και τις σχεδόν κινηματογραφικές σκηνές, το έργο της δεν ακολουθεί μια θεματική σταθερά.

Ακολουθεί κάτι πιο ουσιαστικό: μια εσωτερική ανάγκη για έκφραση.

Και εκεί ακριβώς αρχίζει να διαμορφώνεται η οπτική της υπογραφή.

Γιατί, παρόλο που το θέμα αλλάζει, κάτι παραμένει σταθερό:
η έμφαση στο συναίσθημα, η αίσθηση μιας «ιδιωτικής» στιγμής και η λεπτή γραμμή ανάμεσα στην παρατήρηση και τη συμμετοχή.

Σε αυτή τη συνέντευξη, δεν ξεδιπλώνεται απλώς μια αισθητική κατεύθυνση.
Ξεδιπλώνεται μια διαδικασία αναζήτησης όπου η εικόνα δεν λειτουργεί ως απάντηση, αλλά ως τρόπος κατανόησης.

Η οικειότητα ως αφήγηση

Οι εικόνες σου μοιάζουν σαν στιγμές που δεν προορίζονταν να ιδωθούν. Πόσο συνειδητή είναι αυτή η αίσθηση «παραβίασης» της ιδιωτικότητας μέσα στο έργο σου;

Φωτογραφικά το γυναικείο σώμα και ο ερωτισμός που αποπνέει αυτό στις φωτογραφίες ( ειδικά όταν αυτό αποδίδεται κυρίως καλλιτεχνικά και με προσεγμένο τρόπο) είναι κάτι που με ενδιαφέρει και με εμπνέει. Δυστυχώς, επειδή δεν ανήκω σε κάποια φωτογραφική ομάδα, δεν είμαι επαγγελματίας και επειδή δεν είχα στο κύκλο μου κοπέλες δεκτικές σε τέτοιου είδους φωτογραφίες αποφάσισα να το κάνω με εμένα και ήταν και μια πρόκληση και φωτογραφικά, καθώς η αυτοφωτογράφιση είναι τεχνικά δύσκολη υπόθεση.

Από την άλλη πλευρά με βοήθησε σε επίπεδο έκφρασης και κατανόησης του εαυτού μου κυρίως σε καλλιτεχνικό επίπεδο. Θεωρώ τη σένσουαλ φωτογραφία πολύ ενδιαφέρουσα, αν και αρκετά παρεξηγημένη, και προσπάθησα μέσω του εαυτού μου να αναδείξω τη θηλυκότητα…τον ερωτισμό και την ομορφιά που έχει κάθε γυναικείο σώμα με την τελειότητα ή τις ατέλειες του.

Αφαιρώντας το χρώμα, αποκαλύπτοντας το συναίσθημα

Παρατηρώ μια πολύ συνειδητή χρήση του ασπρόμαυρου, με λίγες αλλά δυνατές παρεμβάσεις χρώματος. Είναι αισθητική επιλογή ή αφηγηματικό εργαλείο; Τι καθορίζει πότε «επιτρέπεις» στο χρώμα να υπάρχει;

Η ασπρόμαυρη φωτογραφία για μένα έχει μεγάλη δύναμη γιατί μεταφέρει στο θεατή ένα ” καθαρό ” συναίσθημα. Είναι σαν να έρχεται σε επαφή με μια πιο εσωτερική πλευρά του θέματος αφού αυτό είναι απαλλαγμένο από το χρώμα που πολλές φορές κεντρίζει τη ματιά. Στο μυαλό μου κάποιες εικόνες λειτουργούν εξ αρχής στο ασπρόμαυρο.

Υπάρχουν όμως και φορές όπου το χρώμα ανέδειξε περισσότερο μια λήψη και εκεί το επέλεξα. Σε γενικές γραμμές η ματιά μου είναι κυρίως ασπρόμαυρη και αν αυτό δεν λειτουργήσει αναζητώ το χρώμα.

Όταν ο θεατής γίνεται μέρος της εικόνας

Οι χαρακτήρες σου συχνά μοιάζουν να ανήκουν σε έναν δικό τους κόσμο, ακόμα και μέσα σε δημόσιους χώρους. Πώς δουλεύεις το storytelling ώστε ο θεατής να νιώθει μέρος της σκηνής και όχι παρατηρητής;

Φωτογραφικά αισθάνομαι πως το storytelling αφορά τη μεταφορά ενός συναισθήματος…όποιο και αν είναι αυτό.Αν μια φωτογραφία μου προκαλεί ένα συναίσθημα και αυτό το νιώσει και ο παρατηρητής τότε αυτομάτως γίνεται θεατής με ενεργό ρόλο στην εικόνα.

Ιστορίες που προκύπτουν, όχι που σχεδιάζονται

Υπάρχει έντονη κινηματογραφική αίσθηση στο framing σου, σαν καρέ από ταινία που δεν είδαμε ποτέ. Ξεκινάς με μια ιστορία στο μυαλό σου ή αφήνεις το περιβάλλον να τη δημιουργήσει εκείνη τη στιγμή;

Η αλήθεια είναι πως ποτέ δεν έχω στο μυαλό μου μια συγκεκριμένη ιστορία. Παίρνω απλά τη κάμερα μου και αναλόγως με το που θα βρεθώ προσπαθώ να ενσωματωθώ στο περιβάλλον και τις περισσότερες φορές κοιτώντας τις λήψεις μου οι ιστορίες προκύπτουν αβίαστα και αυθόρμητα.

Το φως ως βασικός αφηγητής

Το φως στο έργο σου λειτουργεί περισσότερο ως «γλυπτική» παρά ως απλή φωτιστική πηγή. Πώς αντιλαμβάνεσαι το φως όταν φωτογραφίζεις; Σαν τεχνικό στοιχείο ή σαν βασικό αφηγητή;

Το φώς και ιδιαίτερα οι πηγές φυσικού φωτός μου δίνουν πάντα μια άλλη αισθητική στη φωτογραφία. Πάντα ψάχνω φυσικό φώς και τις σκιές που δημιουργεί. Πολλές φορές είναι αυτό που δίνει ξεκάθαρα την ατμόσφαιρα σε μια φωτογραφία άρα εκεί το θεωρώ “βασικό αφηγητή” .

Ο χώρος όπως βιώνεται, όχι όπως φαίνεται

Οι χώροι που επιλέγεις (δωμάτια, δρόμοι, μεταβατικά σημεία) μοιάζουν περισσότερο με «ψυχολογικά» τοπία παρά με φυσικά. Τι σε ενδιαφέρει περισσότερο: ο χώρος όπως είναι ή ο χώρος όπως «νιώθεται»;

Οταν βρίσκομαι σε έναν χώρο για να κάνω λήψεις πάντα παίρνω λίγο χρόνο να ενσωματωθώ στο περιβάλλον …να το νιώσω. Με ενδιαφέρει οι φωτογραφίες μου να έχουν συναισθήματα και να εκφράζομαι μέσα απο αυτές. Είναι μια εσωτερική ανάγκη να “μιλήσω” με εικόνες.  

Αυτό που μένει: το συναίσθημα

Αν αφαιρούσαμε πλήρως το αισθητικό στοιχείο από τις εικόνες σου και έμενε μόνο η πρόθεση, τι θα ήθελες να παραμείνει αναλλοίωτο; Τι είναι αυτό που δεν διαπραγματεύεσαι στο βλέμμα σου;

Αναλλοίωτη θα ήθελα να παραμείνει η ικανότητα μιας εικόνας μου να “ξυπνάει” τα συναισθήματα και τη φαντασία του θεατή.

Επίλογος

Η οπτική ταυτότητα δεν προκύπτει πάντα από τον περιορισμό. Μερικές φορές, προκύπτει ακριβώς από την εξερεύνηση.

Μέσα από διαφορετικά είδη, διαφορετικά περιβάλλοντα και διαφορετικές αφορμές, αυτό που τελικά παραμένει είναι ο τρόπος που ένα βλέμμα επιλέγει να νιώσει και να μεταφέρει αυτό το συναίσθημα.

Εδώ, η φωτογραφία δεν λειτουργεί ως καταγραφή.
Λειτουργεί ως εμπειρία.

Είτε μέσα από το ασπρόμαυρο που αφαιρεί για να αποκαλύψει,
είτε μέσα από το φως που διαμορφώνει την ατμόσφαιρα,
είτε μέσα από την αίσθηση ότι παρακολουθούμε κάτι σχεδόν «ιδιωτικό»,
η εικόνα καλεί τον θεατή να μην μείνει απέξω.

Να εμπλακεί. Να νιώσει.

Και τελικά, ίσως αυτό είναι και το μόνο στοιχείο που δεν διαπραγματεύεται:
ότι κάθε φωτογραφία οφείλει να αφήνει κάτι πίσω της όχι ως εικόνα, αλλά ως συναίσθημα.

Αν θέλεις να δεις πώς εξελίσσεται μια ματιά που δεν περιορίζεται σε ένα μόνο είδος, αλλά διαμορφώνεται μέσα από συνεχή αναζήτηση και πειραματισμό, αξίζει να ακολουθήσεις τη δουλειά της Μαρίζας.

Στα social media της θα βρεις εικόνες που δεν λειτουργούν απλώς ως στιγμές, αλλά ως μικρές αφηγήσεις. Άλλες πιο εσωτερικές, άλλες πιο άμεσες, όλες όμως με μια κοινή πρόθεση: να προκαλέσουν συναίσθημα.

📸 Instagram:@mariza_lorcos

Ίσως εκεί, μέσα στη ροή των εικόνων της, να αρχίσεις να διακρίνεις πιο καθαρά αυτό που δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά αν τις κοιτάζεις επιφανειακά: τη συνέπεια ενός βλέμματος που χτίζεται αργά, αλλά ουσιαστικά.

Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία της δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.

The post Mariza Lorcos appeared first on frameculture.

Σε μια εποχή όπου η εικόνα καταναλώνεται γρήγορα και ξεχνιέται ακόμη πιο γρήγορα, η Μαρία Δραγάτη χρησιμοποιεί τη φωτογραφία όχι για να δείξει, αλλά για να αισθανθεί.

Με αφετηρία το σώμα ως καμβά και το κάδρο ως εργαλείο συνείδησης, η ίδια χτίζει εικόνες που μοιάζουν ταυτόχρονα οικείες και απρόσιτες. Κάθε λεπτομέρεια λειτουργεί σαν σιωπηλή πρόταση, κάθε σκηνοθεσία σαν μια ειλικρινής εξομολόγηση. Τα αυτοπορτρέτα της δεν είναι απλώς στιγμές, είναι εσωτερικές καταγραφές, μικρές αφηγήσεις που ισορροπούν ανάμεσα στον έλεγχο και την έκθεση.

Σε αυτή τη συζήτηση, η Μαρία μιλά για τον φόβο της έκθεσης, τη δύναμη της πρόθεσης και τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο να δείχνεις και στο να αποκαλύπτεσαι.

Το κάδρο ως «έλεγχος»

Στα αυτό πορτρέτα σου συνυπάρχουν ο αυθορμητισμός και ο έλεγχος. Είναι για σένα το κάδρο ένας τρόπος να ελέγχεις την αφήγηση του εαυτού σου;

Για μένα όλη η ιστορία της φωτογραφίας ξεκίνησε πριν 6 μήνες, όταν ένιωσα έντονα ότι το κάδρο έχει τη μεγαλύτερη δύναμη έκφρασης στην δική μου φιλοσοφία. Κάθε φωτογραφία μου νιώθω ότι αφηγείται μία διαφορετική ιστορία και η παραμικρή λεπτομέρεια που εκθέτω μέσα σε κάθε κάδρο πιστεύω ότι αλλάζει το συναίσθημα που θέλω να περάσω προς τα έξω.

Η ένταση μεταξύ βλέμματος και έκθεσης

Όταν είσαι ταυτόχρονα δημιουργός και subject, υπάρχει ποτέ σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που θέλεις να δείξεις και σε αυτό που φοβάσαι ότι θα δουν;

Τα αυτoπορτρέτα είναι καλώς η κακώς μια διαδικασία που μοιάζει πολύ με την ανάγκη υπέρβασης των ορίων μας. Κάθε φορά ο φόβος της υπέρ έκθεσης των συναισθημάτων μου είναι έντονος, αλλά παράλληλα τόσο απελευθερωτικός γιατί όταν αγαπάς να προβάλεις ποσό όμορφο είναι να «νιώθεις» και αυτό το αγαπά ο κόσμος που σε παρακολουθεί, έστω και για μία στιγμή, έστω κι ένα μικρό συναίσθημα να νιώσει κάποιος που βλέπει ένα έργο μου σ’ αυτό τον παγερό κόσμο, για μένα είναι νίκη.

Το «σκηνοθετημένο» καθημερινό

Παρουσιάζεις την καθημερινότητα μέσα από μια προσεκτικά δομημένη αισθητική. Πότε, κατά τη γνώμη σου, μια εικόνα παύει να είναι ντοκουμέντο και γίνεται σκηνοθεσία;

Για μένα όλα είναι στιγμές που νιώθω, όχι απαραίτητα που βιώνω εκείνη τη στιγμή που αποφασίζω να πατήσω το κουμπί της κάμερας. Ίσως σκέψεις μου, ίσως βιώματα, αλλά σίγουρα αποκλειστικά δικές μου στιγμές με άλλο φόντο. Γι’ αυτό και κάθε φορά η σκηνοθεσία έχει να κάνει μόνο με το πότε αυτή η σκέψη θα γίνει «εικόνα».

Ο ρόλος του θεατή

Πώς αντιλαμβάνεσαι τον θεατή των έργων σου: ως έναν απλό παρατηρητή ή ως έναν εισβολέα στα κάδρα σου; Τι ρόλο παίζει για σένα η αίσθηση της αμηχανίας που μπορεί να του προκαλείται;

Είμαι σε μια φάση της ζωής μου που η άποψη των γύρω μου δεν με επηρεάζει. Η φωτογραφία και η δημιουργία είναι επιλογή πρώτα για την δική μου ψυχή και πρόοδο ως άνθρωπο. Νομίζω έτσι πρέπει να το βλέπουμε. Εμάς κάνει καλυτέρους η τέχνη πρώτα και μετά όποιον την αγαπήσει. Οπότε όχι δε νιώθω αμήχανα, ακόμα κ αν κάτι δεν αρέσει ή θεωρείται too much, που είναι πολύ λογικό και ευπρόσδεκτο.

Η επανάληψη του σώματος

Με δεδομένο ότι το σώμα παραμένει το ίδιο, τι είναι αυτό που μεταβάλλεται ουσιαστικά; Το σώμα ή ο τρόπος που το βλέπεις;

Το ανθρώπινο σώμα για μένα είναι καμβάς. Κάθε μικρή λεπτομέρεια του μπορεί να είναι έργο τέχνης με μία όμορφη προσέγγιση. Το θέμα είναι για μένα να μπορώ να κρατάω τη λεπτή γραμμή του elegant στην έκθεσή του, και ελπίζω να το καταφέρνω. Αυτό που μεταβάλλεται είναι το συναίσθημα που «γεμίζει» το σώμα με κίνηση, προσπαθώντας να πει κάθε φορά μια μικρή ιστορία.

Η αλήθεια της στιγμής

Αν μια φωτογραφία σου είναι απόλυτα «σκηνοθετημένη» αλλά εκφράζει κάτι αληθινό, τη θεωρείς πιο ειλικρινή από μια αυθόρμητη λήψη;

Κάθε μία έχει τη δική της ιστορία. Η αλήθεια δεν κρύβεται για μένα στη σκηνοθεσία της αλλά στο πως εγώ ένιωθα εκείνη τη στιγμή, γιατί είναι μια προσωπική διαδικασία κάθε φορά, απλά «παγωμένη» στο φακό μου για λίγα δευτερόλεπτα.

The Last Frame

Αν το επόμενο σου κάδρο ήταν το τελευταίο που θα άφηνες πίσω σου, τι θα επέλεγες να δείξεις και τι θα άφηνες για πάντα εκτός;

Θα επέλεγα κάτι που να δίνει κίνητρο στο θεατή να νιώθει, να αγαπά και να εκφράζεται γιατί η κοινωνία των πρέπει που ζούμε καταπιέζει καθετί γνήσιο και αληθινό. Μεγαλώνουμε με πρέπει ή δεν πρέπει συναισθηματικά και όχι μόνο. Ίσως να ήταν ένα τελευταίο πορτρέτο με το πρόσωπο μου, κάτι που δε συνηθίσω. Συνήθως το project είναι «No face» , ώστε να μπορεί να δείξει τη δυναμική της «κάθε γυναίκας».

Επίλογος

Ίσως τελικά η φωτογραφία να μην αφορά αυτό που βλέπουμε, αλλά αυτό που μένει αφού απομακρυνθούμε από την εικόνα.

Στην περίπτωση της Μαρίας, αυτό που μένει είναι ένα συναίσθημα, διακριτικό αλλά επίμονο.

Μέσα από την ανάγκη της να εκφραστεί χωρίς φίλτρα, υπενθυμίζει ότι η αλήθεια δεν βρίσκεται στην αυθορμησία ή στη σκηνοθεσία, αλλά στη σύνδεση. Σε εκείνη τη μικρή, σχεδόν ανεπαίσθητη στιγμή όπου ο θεατής σταματά και νιώθει.

Και ίσως αυτό να είναι και το πιο ουσιαστικό κάδρο που μπορεί να αφήσει κανείς πίσω του.

Η δουλειά της Μαρίας Δραγάτη, όπως αποτυπώνεται στα social media, κινείται γύρω από το αυτοπορτρέτο ως μέσο έκφρασης και εσωτερικής αναζήτησης. Με επίκεντρο το σώμα και μια προσεκτικά δομημένη αισθητική, δημιουργεί εικόνες που ισορροπούν ανάμεσα στη σκηνοθεσία και το συναίσθημα. Τα κάδρα της, συχνά χωρίς την παρουσία προσώπου, αφήνουν χώρο για μια πιο καθολική αφήγηση, όπου η εμπειρία γίνεται κοινή και το προσωπικό μετατρέπεται σε συλλογικό βίωμα.

Ακολούθησε τη Μαρία στο Instagram για να ανακαλύψεις ένα προσωπικό visual signature που ξεχωρίζει.

📸 Instagram:@mar_portraits_

Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία της δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.

The post Μαρία Δραγάτη appeared first on frameculture.

Η ανθρώπινη παρουσία ως πράξη εμπιστοσύνης

Στη φωτογραφική πρακτική του Κωνσταντίνου Καρτσακλή, το ανθρώπινο σώμα αντιμετωπίζεται όχι ως αντικείμενο θέασης, αλλά ως φορέας παρουσίας, ενέργειας και συναισθήματος. Το καλλιτεχνικό γυμνό (nude art) λειτουργεί ως πεδίο συνάντησης ανάμεσα στη φόρμα και την ανθρώπινη εμπειρία, όπου το φως, η σιωπή και η εμπιστοσύνη παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία της εικόνας.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο φωτογράφος μιλά για τη συναισθηματική ευθύνη του προσώπου, τη σχέση μορφής και έκφρασης, τον ρόλο της σιωπής στο πλατό και τη στιγμή όπου το σώμα παύει να είναι απλώς φυσική παρουσία και μετατρέπεται σε καλλιτεχνική αφήγηση.

Η συναισθηματική διάσταση του σώματος στη φωτογραφία

Ποιο σημείο του ανθρώπινου σώματος παραμένει για εσένα το πιο «δύσκολο», όχι τεχνικά αλλά συναισθηματικά;

Για μένα το πρόσωπο είναι το πιο συναισθηματικά απαιτητικό σημείο. Στο καλλιτεχνικό γυμνό το σώμα μπορεί να λειτουργεί ως μορφή ή σύνθεση, αλλά το πρόσωπο είναι αυτό που δίνει ταυτότητα στην εικόνα. Εκεί φαίνεται η εμπιστοσύνη του ανθρώπου απέναντί μου και η δική μου ευθύνη να τη σεβαστώ.

Μια φράση που με αντιπροσωπεύει σε μεγάλο βαθμό είναι του φωτογράφου Kim Weston “Connection is the point. That’s another human being in front of you. You need to connect. Talk. Collaborate. Otherwise, you’re just taking pictures, not making them.”

Θα έλεγα ότι δεν το βλέπω απλώς ως έκφραση, αλλά ως παρουσία και αυτό κάνει κάθε λήψη μια πιο ανθρώπινη και φορτισμένη στιγμή. Όταν το φωτογραφίζω, δεν με ενδιαφέρει η τελειότητα αλλά η ειλικρίνεια. Η επιδίωξη της τελειότητας δεν είναι για μένα το ζητούμενο. Εξάλλου η τελειότητα είναι βαρετή. Η μετάβαση από την εικόνα στην αφήγηση που είναι για μένα το ζητούμενο έχει πάντα ένα συναισθηματικό βάρος που προσπαθώ να προσεγγίζω με σεβασμό.

Μορφή ή παρουσία; Η διπλή όψη του σώματος

Στα έργα σου, το σώμα λειτουργεί περισσότερο ως αφηρημένο γλυπτό που ορίζει τον χώρο ή ως εκφραστική παρουσία;

Δεν το βλέπω ως δίλημμα, για μένα το σώμα λειτουργεί ταυτόχρονα και ως μορφή και ως παρουσία. Από τη μία με ενδιαφέρει η γλυπτική του διάσταση, το πώς ορίζει τον χώρο, το φως και τη σύνθεση. Από την άλλη, δεν παύει ποτέ να είναι ένας άνθρωπος με συναίσθημα και ενέργεια. Η δουλειά μου βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την ισορροπία, εκεί όπου η φόρμα συναντά την έκφραση και η εικόνα παραμένει αισθητική και ανθρώπινη.

Ο χρόνος ως δεύτερος αναγνώστης της εικόνας

Υπάρχει κάποια φωτογραφία σου που κοιτάζοντάς την μήνες ή χρόνια μετά, αποκαλύπτει κάτι διαφορετικό από αυτό που πίστευες τη στιγμή που την τράβηξες;

Ναι και αυτό είναι από τα πιο όμορφα στοιχεία της φωτογραφίας για μένα. Υπάρχουν εικόνες που τη στιγμή της λήψης τις έβλεπα κυρίως ως άσκηση φόρμας ή φωτός, αλλά μήνες μετά αποκαλύπτουν κάτι πιο ανθρώπινο μια σχέση που τότε δεν είχα συνειδητοποιήσει πλήρως. Ο χρόνος αλλάζει τη ματιά μου, και μαζί της αλλάζει και η ανάγνωση της εικόνας. Είναι σαν η φωτογραφία να συνεχίζει να μου μιλά, πολύ μετά τη στιγμή που δημιουργήθηκε.

Η σημασία της σιωπής στο πλατό

Τι ρόλο παίζει η σιωπή στο πλατό; Είναι μέσο για να «ακουστεί» η σύνθεση ή εργαλείο για να χτιστεί η απαραίτητη εμπιστοσύνη με το μοντέλο;

Η σιωπή στο πλατό για μένα παίζει διπλό ρόλο. Από τη μία βοηθά να ακουστεί η σύνθεση, να υπάρξει χώρος για το φως, το σώμα και τη στιγμή χωρίς παρεμβολές. Από την άλλη, είναι βασικό εργαλείο για να χτιστεί εμπιστοσύνη. Η σιωπή δεν είναι αμηχανία, αλλά παρουσία: δείχνει σεβασμό και αφήνει το μοντέλο να νιώσει ασφαλές μέσα στον χώρο και τον ρυθμό του. Εκεί, χωρίς πολλά λόγια, δημιουργείται συχνά η πιο ουσιαστική επικοινωνία.

Η στιγμή του κλικ

Ποια είναι η στιγμή που ένα σώμα σταματά να είναι απλώς φυσική παρουσία και μετατρέπεται σε καλλιτεχνική δημιουργία;

Για μένα αυτή η μετάβαση συμβαίνει τη μαγική στιγμή του κλικ, όχι ως μηχανική πράξη, αλλά ως σημείο όπου όλα ευθυγραμμίζονται: η πρόθεση, η παρουσία του μοντέλου, το φως και η ενέργεια του χώρου. Μέχρι τότε βλέπεις ένα σώμα που κινείται και αναπνέει· στο κλικ, όμως, η στιγμή παγώνει και αποκτά νόημα. Ο χρόνος παγώνει και καταγράφεται μια στιγμή που δεν πρόκειται να επαναληφθεί. Εκεί το φυσικό γίνεται εικόνα και η εικόνα μετατρέπεται σε καλλιτεχνική πρόταση.

Πέρα από τον αισθησιασμό

Αν αφαιρούσαμε τον αισθησιασμό από τη δουλειά σου, τι θα έμενε ως ο πυρήνας της δημιουργίας σου;

Αν αφαιρούσαμε τον αισθησιασμό, θα έμενε η αναζήτηση της ανθρώπινης παρουσίας μέσα από μορφή και φως. Ο αισθησιασμός είναι ένα στοιχείο που μπορεί να προκύπτει, αλλά δεν είναι ο στόχος. Ο πυρήνας της δουλειάς μου είναι η παρατήρηση του σώματος ως φορέα εμπειρίας και έκφρασης, το πώς καταλαμβάνει τον χώρο και πώς επικοινωνεί κάτι αληθινό. Εκεί βρίσκεται για μένα η ουσία της δημιουργίας.

Επαναλαμβανόμενα συναισθήματα και μοτίβα

Υπάρχει κάποιο συναίσθημα ή μοτίβο που συχνά επανέρχεται στα κάδρα σου, ακόμα κι όταν δεν το επιδιώκεις συνειδητά;

Ναι, χωρίς να το επιδιώκω πάντα συνειδητά, συχνά επανέρχεται μια αίσθηση ηρεμίας και γαλήνης στα κάδρα μου, μαζί με μια καθαρότητα και μια φυσικότητα. Αυτά τα στοιχεία φαίνεται να προκύπτουν φυσικά από τον τρόπο που παρατηρώ το σώμα και τον χώρο. Και βέβαια υπάρχει και ο αισθησιασμός, όχι ως στόχος, αλλά ως οργανικό κομμάτι της ανθρώπινης παρουσίας. Είναι σαν αυτά τα συναισθήματα να διαπερνούν τη δουλειά μου, ανεξάρτητα από την αρχική πρόθεση.

Η πρώτη ματιά του θεατή

Όταν κάποιος αντικρίζει για πρώτη φορά μια φωτογραφία σου, ποια ενστικτώδη αντίδραση θα ήθελες να του προκαλέσει πριν την αναλύσει;

Όταν κάποιος αντικρίζει για πρώτη φορά μια φωτογραφία μου, θα ήθελα να νιώσει μια αίσθηση ενθουσιασμού, όχι απλώς θαυμασμό για την εικόνα, αλλά μια εσωτερική αναγνώριση της στιγμής που συνέβη. Ταυτόχρονα, θέλω να αναδυθεί η ηρεμία, η γαλήνη και η καθαρότητα που υπήρχε στο πλατό. Αυτά δεν είναι μόνο αισθητικά στοιχεία, αλλά αποτέλεσμα της διαδικασίας: της υπομονής, της επικοινωνίας και της εμπιστοσύνης που χτίζεται με το μοντέλο. Κάθε κάδρο φέρει την ενέργεια εκείνης της στιγμής και η πρώτη αντίδραση που επιδιώκω είναι να την αισθανθεί ο θεατής, πριν καν μπει στη διαδικασία να σκεφτεί ή να αναλύσει.

Επίλογος

Η φωτογραφία του Κωνσταντίνου Καρτσακλή υπάρχει μέσα από τη σιωπή, το φως και την ανθρώπινη παρουσία. Κάθε εικόνα λειτουργεί ως αποτύπωμα μιας στιγμής εμπιστοσύνης που πάγωσε στον χρόνο.

Περισσότερο από αισθητικό αποτέλεσμα, αυτό που παραμένει είναι η αίσθηση ότι κάτι αληθινό συνέβη μπροστά στον φακό και ότι αυτή η εμπειρία συνεχίζει να συνομιλεί με τον θεατή, πολύ μετά το κλικ.

Ανακαλύψτε τη φωτογραφία του Κωνσταντίνου, όπου κάθε εικόνα αιχμαλωτίζει την ανθρώπινη παρουσία σαν στιγμή εμπιστοσύνης. Ακολουθήστε τον για να ανακαλύψετε ένα προσωπικό visual signature που ξεχωρίζει στον σύγχρονο χώρο της ελληνικής φωτογραφίας.
Φως, σιωπή καιμορφή συναντιούνται σε ένα προσωπικό αφήγημα που συνεχίζει να εξελίσσεται…

📸 Instagram: @konstantinos_kartsaklis

Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.

The post Κωνσταντίνος Καρτσακλής appeared first on frameculture.

Η φωτογραφία της Αλεξίας Μωραΐτου δεν ζητά να αναγνωριστεί. Δεν επιδιώκει υπογραφή, επανάληψη ή αισθητική ασφάλεια. Αντίθετα, μοιάζει να προκύπτει κάθε φορά από μια σιωπηλή συμφωνία ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που συναντιούνται για λίγο ή όσο χρειάζεται για να ειπωθεί κάτι αληθινό, όχι αυθόρμητο.

Στα πορτρέτα της, το βλέμμα δεν «πιάνεται», παραδίδεται. Η έννοια της πραγματικότητας λειτουργεί ως προσωπική ερμηνεία και όχι ως καταγραφή. Τίποτα δεν συμβαίνει τυχαία και τίποτα δεν επιβάλλεται. Κάθε close-up, κάθε λεπτομέρεια, μοιάζει να γεννιέται τη στιγμή που κάτι γίνεται υπερβολικά έντονο για να μείνει ολόκληρο μέσα στο κάδρο.

Η Αλεξία δεν φωτογραφίζει στιγμές. Φωτογραφίζει σχέσεις πριν, κατά τη διάρκεια και κυρίως μετά τη λήψη. Εκεί, στο «μετά», φαίνεται να κατοικεί και το πραγματικό της visual signature.

Στις παρακάτω γραμμές μοιράζεται τη ματιά της, την προσέγγιση πίσω από τα πορτρέτα της και μας αποκαλύπτει πώς διαμορφώνεται η μοναδική της οπτική ταυτότητα.

Η Ταυτότητα του Visual Signature

Κάθε φωτογραφία σου φαίνεται αμέσως αναγνωρίσιμη ως δική σου. Πώς έχεις καταλήξει σε αυτή τη μοναδική αισθητική και τι ρόλο παίζει για σένα η συνέπεια του στυλ σου στην αφήγηση κάθε φωτογραφίας;

Η αναγνωρισιμότητα δεν θεωρώ ότι είναι ζητούμενο ενός καλλιτέχνη. Περισσότερο “συμβαίνει” όταν βρίσκει τον χώρο του μέσα στην τέχνη και τον τρόπο του να παρουσιάσει τη δική του ματιά. Ως προς τη δική μου προσέγγιση, δεν υπάρχει συνέπεια σε κάποιο στυλ. Σίγουρα παίζει ρόλο η ιδιοσυγκρασία και ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζω την τέχνη, αλλά δεν έχω κατά νου κανενός είδους επανάληψη όταν δημιουργώ.

Η Σχέση με τα Θέματα

Φωτογραφίζεις πορτρέτα και close-ups με έντονη προσωπική ματιά. Πώς δημιουργείται η σύνδεση με το θέμα σου πριν ακόμα τραβήξεις τη λήψη και πώς αυτή η σχέση επηρεάζει το αποτέλεσμα;

Επέλεξα μετά από αρκετή αναζήτηση την ενασχόληση με τα πορτρέτα ή ίσως και να με επέλεξαν εκείνα. Η επαφή μου με τους ανθρώπους και η αποτύπωση τους όπως εγώ τους βλέπω, είναι ένα ταξίδι που από την αρχή του μου φάνηκε μαγικό. Δεν ξέρω αν υπάρχει σύνδεση πριν τη λήψη, το σίγουρο είναι ότι υπάρχουν ισχυρές φιλίες μετά από αυτή.

Η Έννοια της «Πραγματικότητας» στη Φωτογραφία

Το προφίλ σου αναφέρει τη λέξη “reality”. Πώς ερμηνεύεις την έννοια της αλήθειας στη φωτογραφία σου και πώς ισορροπείς μεταξύ μιας αισθητικά ολοκληρωμένης εικόνας και της αυθεντικότητας της στιγμής;

Αναφέρω στο προφίλ μου τη λέξη reality εντός εισαγωγικών διότι αυτή είναι η προσωπική μου προσέγγιση σε κάθε είδους πραγματικότητα. Ο καθένας μας έχει τη δική του και τη βιώνει ακριβώς όπως του ταιριάζει. Για μένα δεν υπάρχει “αυθεντικότητα” της στιγμής. Καμία φωτογραφία μου δεν είναι αυθόρμητη. Κανένα πορτρέτο μου δεν… έτυχε. Όλα είναι αποτέλεσμα μιας άρτιας και ολοκληρωμένης συνεργασίας ανάμεσα σε μένα και σε καθέναν από τους ανθρώπους με τους οποίους είχα την τύχη, τη χαρά και την τιμή να συνεργαστώ.

Εκθέσεις και Αναγνώριση

Έχεις παρουσιάσει έργα σου σε εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Πώς επηρεάζει αυτή η αναγνώριση τη δημιουργική σου διαδικασία και την κατεύθυνση των projects σου;

Έχω παρουσιάσει έργα μου σε αρκετές εκθέσεις της Ελλάδας, έχω βραβευτεί σε κάποια, και επίσης έργα μου έχουν λάβει μέρος σε εκθέσεις του Μιλάνου και της Βενετίας. Η δημιουργικότητα δεν σχετίζεται με τους τίτλους. Είναι δική μας και κανείς δεν μπορεί ούτε να την υποβιβάσει, ούτε να την επηρεάσει. Ο κάθε καλλιτέχνης δημιουργεί από τον εαυτό του, για τον εαυτό του, με τον εαυτό του. Τα υπόλοιπα είναι για να χαμογελάμε λίγο παραπάνω.

Close-ups και Λεπτομέρεια

Στα close-ups σου, η λεπτομέρεια είναι καθοριστική. Ποιες μικρές, συχνά παραμελημένες στιγμές ή χαρακτηριστικά αναζητάς όταν δημιουργείς αυτές τις εικόνες και πως επιλέγεις τι θα μείνει στο κάδρο;

Τα close-ups στη δική μου περίπτωση, απλά… συμβαίνουν. Δεν αναζητώ κάτι ούτε είναι θέμα απόφασης το τι θα μείνει ή όχι στο κάδρο μου. Όταν κάτι είναι “πολύ”, θέλω να το αποτυπώνω όσο “λίγο” κι αν είναι αντικειμενικά.

Προσωπική Ματιά και Αφήγηση

Κάθε φωτογραφία σου αφηγείται μια μικρή ιστορία. Πώς αποφασίζεις τι να επικοινωνήσεις στον θεατή και τι να αφήσεις στη φαντασία του, ώστε η εικόνα να λειτουργεί ως ολοκληρωμένη αφήγηση χωρίς λόγια;

Κάθε άνθρωπος αφηγείται μια ιστορία. Κάθε φορά λοιπόν που συνεργάζομαι με κάποιον αποτυπώνω τη δική του ιστορία. Τον αφήνω να δείξει μόνος του όσα και όποια θέλει. Εγώ απλά είμαι εκεί για να τον παρατηρώ και να τον αφήνω να ξεδιπλώνεται.

Επίλογος

Στον κόσμο της Αλεξίας Μωραΐτου, δεν υπάρχει αυθεντικότητα της στιγμής, γιατί καμία στιγμή δεν αφήνεται στην τύχη. Υπάρχει μόνο η πρόθεση, η παρατήρηση και η ελευθερία του άλλου να υπάρξει μπροστά στον φακό.
Όταν κάτι είναι «πολύ», γίνεται εικόνα ακόμη κι αν χωράει σε ελάχιστο χώρο. Και όταν μια ιστορία ειπωθεί, δεν ανήκει πια ούτε στον φωτογράφο ούτε στο θέμα, αλλά σε όποιον σταθεί απέναντί της χωρίς να βιαστεί να την εξηγήσει.

Ίσως αυτό να είναι τελικά το Visual Signature της: μια φωτογραφία που δεν φωνάζει ποιος την τράβηξε, αλλά ψιθυρίζει ποιος στάθηκε εκεί, είδε και σεβάστηκε αυτό που του δόθηκε.

Ακολουθήστε τη δουλειά της

Στα social media, η δουλειά της συνεχίζει να εξελίσσεται: κάθε post είναι μια μικρή οπτική ανακάλυψη, με φως, σκιά και λεπτομέρειες που τραβούν την προσοχή διακριτικά αλλά αμετάκλητα.

Ακολουθήστε την για να δείτε ένα προσωπικό visual signature που ξεχωρίζει στον σύγχρονο χώρο της ελληνικής φωτογραφίας.

📸 Instagram: @cheridevil_

Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία της δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.

The post Αλεξία Μωραΐτου appeared first on frameculture.

Υπάρχουν φωτογράφοι που «βρίσκουν» το πορτρέτο νωρίς και άλλοι που φτάνουν σε αυτό αφού έχουν διανύσει μεγάλες αποστάσεις. Ο Χάρης Πουρουζίδης ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Το πορτρέτο, στη δική του περίπτωση, δεν είναι αφετηρία αλλά προορισμός, αποτέλεσμα χρόνου, περιπλάνησης και μιας ματιάς που κορέστηκε από το τοπίο για να στραφεί τελικά στον άνθρωπο.

Με φόντο τη μοναξιά της φύσης και της πόλης, τη γλώσσα του κινηματογράφου και μια βαθιά εξοικείωση με το φως και το σκοτάδι, τα πορτρέτα του μοιάζουν περισσότερο με σκηνές παρά με απλές απεικονίσεις. Κάθε κάδρο αναζητά τον «ήρωά» του, άλλοτε στο πρόσωπο, άλλοτε στις λεπτομέρειες, άλλοτε σε κάτι που στέκεται διακριτικά στο περιθώριο.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Χάρης μιλά για την οπτική περιπέτεια της φωτογραφίας, τη σημασία της αφαίρεσης, την εμπιστοσύνη ανάμεσα σε φωτογράφο και μοντέλο, αλλά και για το πώς το συναίσθημα του εφήμερου γίνεται το πραγματικό σημείο βαρύτητας μέσα στο κάδρο.

Από το φιλμ στο πορτρέτο

Ξεκινώντας από τα πρώτα σου βήματα με μηχανές φιλμ μέχρι σήμερα, πώς έχει διαμορφωθεί η προσωπική σου οπτική και η αίσθηση της αφήγησης μέσα από τα πορτρέτα σου;

Πέρασαν δεκαετίες μέχρι να αρχίσω να ασχολούμαι με το πορτρέτο είναι η αλήθεια. Σε αυτή την πορεία «βάπτισα» τον εαυτό μου φωτογράφο ταξιδιώτη, τοπίου φυσικού και αστικού, κ.α. Αυτή η εμπειρία και η πορεία μου μέσα στο φωτογραφικό χρόνο δημιούργησε μια «κορεσμένη ματιά» που έψαχνε κάτι διαφορετικό. Το κενό αυτό, δίχως να παραλείψω όλα τα προηγούμενα, γέμισε με τα πορτρέτα σε στούντιο τα οποία επηρεάστηκαν από τα ερεθίσματα των προηγούμενων χρόνων. Η μοναξιά της φύσης ή της πόλης έδωσαν τη δική τους έμπνευση και πορεία σε αυτό που φαντάζει στο μυαλό μου ως πορτρέτο.

Το κάδρο ως σκηνή

Το cinematic ύφος σου δίνει την αίσθηση ότι κάθε κάδρο είναι «σκηνή». Πώς αποφασίζεις τι θα αφαιρεθεί και τι θα αναδειχθεί για να δημιουργηθεί αυτή η ατμόσφαιρα;

Ξεκινώντας από το πιο πρακτικό που είναι οι 4 άκρες του κάδρου (αυτό είναι tip για όσους ξεκινούν τώρα τα βήματά τους). Είναι ένα εφαλτήριο βήμα για να αφαιρέσεις ότι δεν προσδίδει αξία σε αυτό που θέλεις να μεταδόσεις. Αλλά αν μπορώ να εμβαθύνω στην ερώτηση θα έλεγα ότι είναι η αναζήτηση του ήρωα μέσα στο κάδρο. Κάποιες φορές αυτός μπορεί να είναι εμφανής όπως στα πορτρέτα ή στον άνθρωπο γενικά. Κάποιες άλλες βρίσκεται κάπου παράμερα αλλά αν κοιτάξεις καλά θα καταλάβεις ότι είναι εκεί για να πάει μπροστά την ιστορία που θα πλάσει στο μυαλό του ο θεατής.

Η δύναμη της λεπτομέρειας

Η εστίαση στα μαλλιά, το πρόσωπο και τις μικρές λεπτομέρειες είναι χαρακτηριστικό σου. Πώς αυτές οι λεπτομέρειες γίνονται μέρος της ιστορίας που θέλεις να πεις;

Τα μαλλιά είναι κομμάτι της επαγγελματικής μου φωτογραφικής δουλειάς στην εταιρία που εργάζομαι. Όμως στα χρόνια που φωτογραφίζω μαλλιά έχω έρθει σε μεγάλη επαφή με έναν καλλιτεχνικό κόσμο που δεν τον παρατηρείς εύκολα και δεν μπορείς άμεσα να καταλάβεις την αξία της δουλειάς του και αυτοί είναι οι κομμωτές και κυρίως οι colorists. Τα χρώματα, οι τεχνικές και η αγάπη που δίνουν σε αυτό αυτό που κάνουν είναι πραγματικά κάτι μοναδικό και τους εντάσσει επάξια στο καλλιτεχνικό φάσμα. Έτσι με τη δική τους συμβολή πλάθω φωτογραφικές ιστορίες μέσα από αυτό που λέμε «beauty editorial photography». Όπως λέει και η αγγλική παροιμία «ο διάολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες».

Η φωτογραφία για εμένα χωρίζεται σε 3 πλάνα, ευρύ, μεσαίο και κοντινό. Κάτι σαν πρόλογος, κυρίως θέμα και επικός επίλογος που είναι οι λεπτομέρειες. Δίχως λοιπόν τις λεπτομέρειες η αφήγηση θα γινόταν μονότονη και βαρετή σαν έκθεση παιδιού 3ης δημοτικού, «σηκώθηκα,πλύθηκα,έφαγα, έπαιξα, ήταν ωραία». 

Σώμα και προσωπικότητα

Ποιο είναι το πρώτο στοιχείο που παρατηρείς σε ένα μοντέλο και πώς αυτό καθοδηγεί τον τρόπο που το πορτρέτο θα αφηγηθεί την προσωπικότητά του;

Η στάση του σώματος θεωρώ ότι είναι το πρώτο που φανερώνει την προσωπικότητα του ανθρώπου που θα φωτογραφηθεί. Στο στούντιο βέβαια είναι δουλειά του φωτογράφου να την αλλάξει, αλλά πριν ξεκινήσει η φωτογράφιση μπορείς να καταλάβεις πολλά από τον τρόπο που κάποιος κινείται στο χώρο για το πώς θα εμφανιστεί και στις φωτογραφίες. Στη συνέχεια μπαίνουν μέσα και τα υπόλοιπα φυσικά χαρακτηριστικά του που συμπληρώνουν τις λεπτομέρειες. Ματιά, κίνηση, φως κτλ.

Η οπτική περιπέτεια

Αναφέρεις ότι η φωτογραφία για σένα είναι «οπτική περιπέτεια» και «εξερεύνηση». Πώς μετατρέπεται αυτή η περιπέτεια σε εικόνες που διατηρούν τον χρόνο και το φως;

Όταν πιάνεις τη μηχανή γίνεσαι αυτομάτως ένας άλλος Indiana Jones. Είναι σαν να πατάει κάποιος ένα κουμπί και το μυαλό σου μπαίνει σε λειτουργία ανίχνευσης. Τα μάτια κοιτούν τα πάντα, κινούμενο και μη, ψάχνοντας να βρουν κάτι «ενδιαφέρον». Με τον καιρό το «κάτι ενδιαφέρον» αλλάζει. Στην αρχή είναι αντικείμενα, άνθρωποι, κατασκευές. Αυτή τη στιγμή στη δική μου ματιά το «κάτι ενδιαφέρον» βρίσκεται στο ίδιο το φως και το σκοτάδι. Δεν μπορείς λοιπόν να φωτογραφίζεις χωρίς να ζεις μια οπτική περιπέτεια, χωρίς να κοιτάς ασταμάτητα για εικόνες που μπορούν να μιλήσουν με τη δική τους φωνή η κάθε μια. Δίχως «περιπέτεια» δεν υπάρχουν φωτογραφίες.

Χτίζοντας εμπιστοσύνη

Πώς δημιουργείται η εμπιστοσύνη με το μοντέλο ώστε το πορτρέτο να αποκαλύπτει κάτι πραγματικά προσωπικό και όχι μόνο επιφανειακό; 

Η απάντηση είναι πιο πολύπλοκη από όσο νομίζουμε. Οι φωτογράφοι που έχουν πολύχρονες προσωπικές εμπειρίες με τα μοντέλα τους, σίγουρα μπορούν να πάρουν πολύ περισσότερα σε έκφραση και άνεση. Αν αναφερθούμε στις συνεργασίες της μιας φόρας τότε το μόνο εργαλείο που έχεις στη διάθεση σου είναι η συνομιλία. Στην καλύτερη περίπτωση μια κουβέντα 30 λεπτών πίνοντας έναν καφέ μπορεί να βοηθήσει πολύ. Μιλώντας όχι για τη φωτογράφιση αλλά κυρίως για τον ίδιο τον άνθρωπο. Η ενσυναίσθηση που θα δείξεις σε αυτή τη συνομιλία μπορεί να ξεκλειδώσει κάτι προσωπικό. Βοηθά πολύ επίσης και η παρατήρηση σε κάτι που κάνει το μοντέλο σου ασυναίσθητα. Για παράδειγμα πριν λίγο καιρό κατά τη διάρκεια που ο κομμωτής δούλευε στα μαλλιά ενός μοντέλου, παρατήρησα ότι έβλεπε στο κινητό anime. Αυτό ήταν αμέσως μια ανοιχτή πόρτα για να δείξω ενδιαφέρον σε κάτι που αρέσει στον άνθρωπο όχι στο μοντέλο.

Ιστορίες μέσα στην εικόνα

Η φαντασία σου παίζει ρόλο όταν οι εικόνες «δεν εξιστορούνται». Πώς επινοείς ιστορίες ή παραμύθια μέσα από πορτρέτα που δεν έχουν εγγενή αφήγηση;

Κάθε φωτογραφία είναι μια οπτική περιπέτεια όπως είπαμε πριν, όχι μόνο κατά τη σύλληψη της φωτογραφίας αλλά και κατά τη θέαση της. Αν διαθέτεις φαντασία και όρεξη να κοιτάξεις πραγματικά, τότε μπορείς στο μυαλό να δημιουργήσεις πολλές μικρές ιστορίες. Ιστορίες που ξεκινούν με ερωτήματα που αφήνουν πίσω τους αντικείμενα, ματιές, ή κινήσεις που κατοικούν μέσα στην εικόνα. Με την παρατήρηση της μπορείς να φτιάξεις έναν ολάκερο κόσμο μέσα από αυτήν και να γίνεις εξερευνητής του γεννώντας μικρά ερωτήματα. Γιατί υπάρχει ένα ψαλίδι πάνω στο τραπέζι; Τι κοιτάζει έξω από το παράθυρο; Ποιος έκανε τα πουλιά να απογειωθούν; Είναι πραγματικά διασκεδαστικό!

Τεχνολογία και δημιουργία

Συνδυάζεις τεχνολογία και αισθητική: η εμπειρία σου στην πληροφορική έχει επηρεάσει τον τρόπο που προσεγγίζεις το ψηφιακό υλικό;

Ναι πάρα πολύ. Ο ψηφιακός κόσμος της πληροφορικής μπήκε στη ζωή μου το 1989 και δεν έφυγε ποτέ. Αυτή η διαρκής εκπαίδευση και ενασχόληση έκανε την επεξεργασία της φωτογραφίας να φαίνεται πολύ εύκολη γιατί μπορώ να κατανοώ με γρήγορους ρυθμούς τα εργαλεία των προγραμμάτων κερδίζοντας έτσι αρκετό χρόνο στο να παράγω επεξεργασμένες εικόνες. Πέραν τούτου μαζί με τον κινηματογράφο που προσφέρει απλόχερα έμπνευση για φωτογραφία το ίδιο κάνουν και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια όχι μόνο σε οπτικό επίπεδο μέσω των εικόνων τους αλλά και στην καλλιέργεια της φαντασίας λόγω της διαδραστικότητας που παρέχουν σε αντίθεση με το σινεμά.

Εικόνα και λόγος

Η φωτογραφία σου συνομιλεί με στοχασμούς και γραφές. Πώς συνδέεις την εικόνα με τα λόγια σου ώστε ο θεατής να βιώσει κάτι παραπάνω από μια απλή παρατήρηση;

Μου αρέσει η ενδοσκόπηση και η γραφή. Έχω γράψει αρκετά φωτογραφικά άρθρα εξωτερικεύοντας έτσι τον συναισθηματικό μου κόσμο συνδυάζοντας κείμενο και φωτογραφία.Όταν γύρω μου ο κόσμος σωπαίνει και το μυαλό μου αρχίζει να κάνει σκέψεις για τη ζωή με ότι αυτή περιέχει αυτόματα έρχεται μπροστά μου μια φωτογραφία που έχω τραβήξει. Μπορεί να είναι πρόσφατη μπορεί να είναι και πριν 10 χρόνια δεν έχει σημασία. Βρισκόταν στο συρτάρι και περίμενε κάποιες λέξεις για να την πλαισιώσουν ως μια προσωπική μαρτυρία όχι σαν μια περιγραφή. Αυτές οι σκέψεις λοιπόν γίνονται μια λεζάντα, μια προσωπική άποψη που φωνάζει «Να ορίστε! Το βλέπεις και στην φωτογραφία!». 

Το εφήμερο στο κάδρο

Αν έπρεπε να συνοψίσεις τη φιλοσοφία σου σε ένα μόνο πορτρέτο, ποιο θα ήταν το «σημείο βαρύτητας» του κάδρου και τι θα άφηνες έξω συνειδητά;

Το συναίσθημα του εφήμερου. Θα άφηνα έξω συνειδητά οτιδήποτε θα πρόδιδε βιασύνη.

Επίλογος

Στον πυρήνα της δουλειάς του Χάρη Πουρουζίδη δεν βρίσκεται η τελειότητα, αλλά η παρατήρηση. Όχι η βιασύνη, αλλά ο χρόνος. Τα πορτρέτα του δεν ζητούν απλώς να τα δεις, σε προσκαλούν να σταθείς, να αναρωτηθείς, να επινοήσεις τις δικές σου μικρές ιστορίες. Να γίνεις, έστω για λίγο, εξερευνητής μέσα σε ένα καρέ.

Σε μια εποχή όπου η εικόνα παράγεται μαζικά και καταναλώνεται στιγμιαία, η επιλογή του να αφήνει έξω οτιδήποτε προδίδει βιασύνη μοιάζει σχεδόν πολιτική πράξη. Γιατί τελικά, όπως ο ίδιος αφήνει να εννοηθεί, η φωτογραφία δεν είναι ζήτημα εργαλείων ή τεχνολογίας, αλλά ζήτημα παρουσίας και το πιο δυνατό πορτρέτο είναι εκείνο που μας θυμίζει πόσο εφήμερη (και για αυτό πολύτιμη), είναι κάθε στιγμή.

Ακολουθήστε τη δουλειά του

Η φωτογραφία του Χάρη Πουρουζίδη δεν εξαντλείται σε ένα portfolio. Εξελίσσεται, μεταμορφώνεται και συνεχίζει να αφηγείται ιστορίες στον χρόνο και αυτό αποτυπώνεται καθαρά και στα social media του. Εκεί, το πορτρέτο λειτουργεί σαν καθημερινό πεδίο εξερεύνησης: φως και σκοτάδι, λεπτομέρειες που μιλούν χαμηλόφωνα, εικόνες που δεν βιάζονται να εντυπωσιάσουν.

Τα παρακάτω frames αποτελούν ένα χαρακτηριστικό δείγμα της οπτικής του υπογραφής. Όχι ως «καλύτερες στιγμές», αλλά ως στάσεις σε μια συνεχή οπτική περιπέτεια που αξίζει να παρακολουθήσετε.

Βρείτε τον και ακολουθήστε τη δουλειά του στα social media για να δείτε πώς χτίζεται, μέρα με τη μέρα, ένα προσωπικό visual signature.

📸 Instagram: @hpourouz
🌐 Portfolio: https://www.pixelscape.gr/hpourouz/
🌐 Projects: https://www.midlifephotos.gr
▶️ YouTube: Χάρης Πουρουζίδης

Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.

The post Χάρης Πουρουζίδης appeared first on frameculture.

Στη φωτογραφία, κάθε κάδρο είναι κάτι περισσότερο από σύνθεση, είναι δήλωση. Στο αφιέρωμα αυτό, ο φωτογράφος Γιώργος Γιαννόπουλος μας οδηγεί πίσω από τον φακό του, αποκαλύπτοντας πώς η προσωπική του οπτική ταυτότητα, η αφοσίωση στο μοντέλο και η φιλοσοφία του για την τέχνη καθορίζουν κάθε εικόνα. Από τo πορτρέτο έως το fine art nude, η κάθε φωτογραφία είναι αποτέλεσμα εμπιστοσύνης, παρατηρητικότητας και βαθιάς καλλιτεχνικής πρόθεσης.

Φέτος για πρώτη φορά ο Γιώργος θα συμμετάσχει στην έκθεση PhotoVision που διεξαχθεί από 13 έως 15 Μαρτίου στο Κλειστό Π. Φαλήρου (πρώην Tae Kwon Do), με τρεις δικές του φωτογραφίες στην ομάδα του Αλέξανδρου Βογιατζάκη.

Ακολουθεί η συνέντευξή του στο frameculture.gr όπου μας αποκαλύπτει πώς το πορτρέτο και το fine art nude ζωντανεύουν μέσα από τα δικά του μάτια.

Το κάδρο ως επιλογή

Στη φωτογραφία πορτρέτου και στο nude art, το κάδρο δεν είναι απλώς σύνθεση αλλά δήλωση. Πώς αποφασίζεις τι θα συμπεριλάβεις και τι θα αποκλείσεις από το κάδρο, και σε ποιο βαθμό αυτή η επιλογή αντικατοπτρίζει τη δική σου προσωπική ταυτότητα ως δημιουργού;

Πάντα εξαρτάται από την προσωπικότητα του μοντέλου και την ιδιαιτερότητα της στιγμής. Αν με προσελκύσει κάποιο χαρακτηριστικό στο μοντέλο που μου αρέσει πολύ, (μάτια, μαλλιά, καμπύλες) τότε το κάδρο μου μπορεί να είναι πιο αφαιρετικό τονίζοντας αυτά τα σημεία περισσότερο, αλλιώς μια σύνθεση που βασίζεται στο φως και στις φωτοσκιάσεις που δημιουργεί αυτό, σε ένα πρόσωπο ή σε ένα σώμα, είναι ο αρχικός μου στόχος. 

Ευαλωτότητα και δύναμη

Το ανθρώπινο σώμα, ειδικά στο nude, βρίσκεται πάντα ανάμεσα στην ευαλωτότητα και τη δύναμη. Πώς διαχειρίζεσαι αυτή τη λεπτή ισορροπία ώστε η εικόνα να λειτουργεί ως πράξη εμπιστοσύνης και όχι ως απλή αναπαράσταση;

Το βασικότερο νομίζω, είναι να δημιουργήσεις μια σχέση εμπιστοσύνης με το άτομο που θα φωτογραφήσεις. Κάποιες φορές αυτό συμβαίνει άμεσα σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα, ενώ άλλες φορές μπορεί να χρειαστεί 2,3 ή ακόμα και περισσότερες φορές να βρεθείς, να μιλήσεις και να γνωρίσεις εσύ το μοντέλο και εκείνο εσένα για να ξεκλειδωθεί αυτή η σχέση εμπιστοσύνης. 

Η επιστροφή στο φιλμ

Η επιστροφή στο φιλμ συχνά περιγράφεται ως νοσταλγία, αλλά και ως φιλοσοφία επιβράδυνσης. Πώς έχει επηρεάσει τον τρόπο που βλέπεις, φωτογραφίζεις και αφηγείσαι ιστορίες, ακόμα και όταν δουλεύεις ψηφιακά; Τι ρόλο παίζει για σένα το “λάθος”, ο κόκκος ή η μη-τέλεια εικόνα στη συναισθηματική αλήθεια μιας φωτογραφίας;  

Έχω μεγαλώσει με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της αναλογικής φωτογραφίας. Πιτσιρικάς ακόμα εμφάνιζα και τύπωνα ασπρόμαυρο σε μια αποθηκούλα που είχα κάνει σκοτεινό θάλαμο. Οπότε με γοητεύει πλέον η καθαρότητα, η χρωματική ακρίβεια και όλα τα πλεονεκτήματα της ψηφιακής φωτογραφίας και επεξεργασίας. Μια ατέλεια πάντως σε ένα πρόσωπο ή σε ένα σώμα, πολλές φορές είναι προτέρημα φωτογραφικά.   

Αλήθεια vs τεχνητή εικόνα

Το 2026, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει εικόνες σωμάτων που δεν υπήρξαν ποτέ. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σου, η αξία της φωτογράφησης ενός πραγματικού ανθρώπου μέσα σε αυτό το νέο τοπίο και πού τοποθετείς εσύ τα όρια της AI στη δημιουργική διαδικασία;

Θα ήθελα να μην χρησιμοποιήσω ποτέ το AI σε οτιδήποτε καλλιτεχνικό κάνω, είτε φωτογραφία είτε μουσική. 

Δημιουργία και ορατότητα

Ο σύγχρονος φωτογράφος καλείται να είναι ταυτόχρονα δημιουργός, αφηγητής και “micro-publisher”. Πώς ισορροπείς ανάμεσα στην ανάγκη για ορατότητα και στην εσωτερική σου ανάγκη για ειλικρινή, προσωπική δημιουργία;

Δεν έχω καταφέρει ακόμα να βρω μια ισορροπία σε αυτά τα δυο. Πότε κλίνω προς τη μια πλευρά και πότε προς την άλλη…

Το απόλυτο κάδρο

Αν έπρεπε να αποτυπώσεις τη φιλοσοφία σου σε ένα και μόνο κάδρο, χωρίς εξοπλισμό, τεχνικές ή επεξεργασία, ποια ιστορία θα ήθελες να λέει αυτή η εικόνα και τι θα άφηνε συνειδητά εκτός;

Το ιδανικό για μένα (που απέχω ακόμα έτη φωτός) θα ήταν, το κάδρο που δεν σε αφήνει να τραβήξεις το βλέμμα σου αλλού!

Επίλογος

Το ιδανικό κάδρο για τον Γιώργο δεν είναι απλώς αυτό που αποτυπώνει μια στιγμή, είναι εκείνο που αιχμαλωτίζει την ουσία, που δεν αφήνει το βλέμμα να χαθεί αλλού και που αφηγείται μια ιστορία ειλικρινή και προσωπική. Μέσα από την τέχνη του, κατανοούμε ότι η φωτογραφία δεν είναι μόνο εικόνα, αλλά σχέση, εμπιστοσύνη και  συνεχής αναζήτηση της αλήθειας πίσω από το φακό.

Η δουλειά του Γιώργου Γιαννόπουλου αιχμαλωτίζει την ουσία του ανθρώπου μέσα από κάθε κάδρο. Στα πορτρέτα, αναδεικνύει χαρακτήρα και προσωπικότητα, ενώ στο fine art nude συνδυάζει ευαισθησία και δύναμη, δημιουργώντας εικόνες που μιλούν για την ομορφιά, την αλήθεια και την καλλιτεχνική πρόθεση. Μέσα από το έργο του, η φωτογραφία δεν είναι απλώς εικόνα, είναι αφήγηση, σχέση και καλλιτεχνική ματιά.

© Giorgos Giannopoulos

Μπορείτε να εξερευνήσετε το έργο του Γιώργου Γιαννόπουλου και να δείτε νέες φωτογραφικές σειρές μέσα από τα επίσημα social media κανάλια του:

📸 Instagram: @giorgosphotography

Μέσα από αυτά τα κανάλια, ο φωτογράφος παρουσιάζει ολοκληρωμένα projects και στιγμές από τη δημιουργική διαδικασία.

Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.

The post Γιώργος Γιαννόπουλος appeared first on frameculture.

Σύγχρονο Πορτρέτο

Στο Frame Culture, το πορτρέτο αντιμετωπίζεται ως μια πράξη αφαίρεσης. Όχι για να χαθεί η πληροφορία, αλλά για να αποκαλυφθεί η ουσία. Η δουλειά της Ελπίδας – Νάντιας Συμεωνίδου κινείται σε αυτό ακριβώς το σημείο: εκεί όπου η εικόνα δεν περιγράφει τον άνθρωπο, αλλά τον αφήνει να υπάρξει.

Με επίκεντρο το πορτρέτο και το self portrait, η φωτογραφική της ματιά εστιάζει στην εσωτερική παρουσία, στη σιωπηλή στιγμή όπου ο έλεγχος υποχωρεί και η αλήθεια εμφανίζεται χωρίς πόζα. Καθαρά κάδρα, low key αισθητική και απουσία εντυπωσιασμού συνθέτουν έναν χώρο, όπου το συναίσθημα προηγείται της τεχνικής.

Άκου το podcast 🎧

Αφετηρία της φωτογραφίας

Πώς ξεκίνησες με τη φωτογραφία και τι ήταν αυτό που σε οδήγησε στο πορτρέτο;

Η φωτογραφία ξεκίνησε σαν μια σιωπηλή ανάγκη να σταθώ απέναντι στον εαυτό μου και να παρατηρήσω όσα συνήθως περνούν απαρατήρητα. Από την αρχή με απασχόλησε περισσότερο η αφαίρεση παρά η καταγραφή της πραγματικότητας. Το πορτρέτο και ιδιαίτερα το self portrait προέκυψε φυσικά ως το πιο άμεσο μέσο ενδοσκόπησης. Χρησιμοποιώ την εικόνα για να αποδομήσω σκέψεις, συναισθήματα και εσωτερικές καταστάσεις, αφήνοντας χώρο μόνο σε ό,τι θεωρώ ουσιαστικό.

Η ουσία του ανθρώπου

Τι αναζητάς πρώτα όταν φωτογραφίζεις έναν άνθρωπο;

Αναζητώ την παρουσία και κυρίως, την ψυχή του ανθρώπου απέναντί μου. Τη στιγμή που παύει να ελέγχει την εικόνα του και επιτρέπει στον εαυτό του να υπάρξει όπως είναι. Με ενδιαφέρει αυτό που δεν φαίνεται άμεσα, μια εσωτερική κατάσταση, μια αλήθεια που δεν χρειάζεται πόζα ή ερμηνεία. Προσπαθώ να αφαιρώ οτιδήποτε περιττό, ώστε να μείνει χώρος για αυτό το ουσιαστικό στοιχείο που κάνει κάθε άνθρωπο μοναδικό.

Σύγχρονο πορτρέτο

Πώς θα περιέγραφες το φωτογραφικό σου ύφος;

Το φωτογραφικό μου ύφος κινείται σε σύγχρονες φόρμες, συχνά low key, με έντονη αίσθηση συγκέντρωσης και εσωτερικότητας. Με ενδιαφέρει η εικόνα να είναι καθαρή και απαλλαγμένη από περιττά στοιχεία. Πιστεύω ότι η ουσία δεν βρίσκεται στα πολλά, αλλά στα λίγα που έχουν βάρος και διάρκεια. Το πορτρέτο λειτουργεί ως χώρος ενδοσκόπησης, όπου ο πειραματισμός, τεχνικός και εννοιολογικός, υπηρετεί πάντα το συναίσθημα και όχι το αντίστροφο.

Η στιγμή της σύνδεσης

Πότε καταλαβαίνεις ότι έχει δημιουργηθεί πραγματική σύνδεση;

Όταν η σιωπή γίνεται άνετη και παύει να υπάρχει ανάγκη για καθοδήγηση ή επιβεβαίωση. Όταν ο φακός δεν γίνεται αντιληπτός ως εργαλείο, αλλά ως απλός μάρτυρας της στιγμής. Σε αυτές τις στιγμές, η εικόνα απλοποιείται φυσικά και αποκαλύπτεται κάτι αληθινό, κάτι που δεν μπορεί να σκηνοθετηθεί.

Ματιά και υποκείμενο

Πώς διαχειρίζεσαι την ισορροπία ανάμεσα στη δική σου ματιά και σε αυτό που θέλει να δείξει ο φωτογραφιζόμενος;

Με διάλογο, παρατήρηση και σεβασμό. Δεν με ενδιαφέρει να επιβάλω τη ματιά μου, αλλά να συνδιαμορφώσω την εικόνα. Όταν υπάρχουν διαφορετικές επιθυμίες ή οπτικές, προσπαθώ να αφαιρώ αντί να προσθέτω, ώστε να βρεθεί ένας κοινός χώρος έκφρασης. Για μένα, το ιδανικό πορτρέτο είναι εκείνο στο οποίο αναγνωρίζονται και οι δύο πλευρές, χωρίς να χάνεται η ειλικρίνεια.

Το αποτύπωμα του πορτρέτου

Αν κάποιος δει μόνο τα πορτρέτα σου, τι θα ήθελες να καταλάβει;

Ότι κάθε πορτρέτο είναι μοναδικό, όπως μοναδική είναι και η κάθε στιγμή μέσα στον χρόνο. Ότι καμία εικόνα δεν επαναλαμβάνεται πραγματικά, γιατί κουβαλά μια διαφορετική συναισθηματική κατάσταση. Για μένα, κάθε πορτρέτο είναι ένα ταξίδι, μια συνάντηση που αφήνει πίσω της ένα ίχνος της ανθρώπινης ψυχής. Αν ο θεατής νιώσει κάτι από αυτό, τότε η εικόνα έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της.

Επίλογος

Κάθε φωτογραφικό κάδρο είναι μια συνάντηση: ανάμεσα στη φωτογράφο και στον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντι, ανάμεσα στην ουσία και στην εικόνα, ανάμεσα στη στιγμή και στην αιωνιότητα. Στο έργο της Ελπίδας – Νάντιας Συμεωνίδου, αυτή η συνάντηση γίνεται ορατή με απλότητα και σιωπή. Δεν πρόκειται για επίδειξη τεχνικής, αλλά για αποκάλυψη για εκείνο το κομμάτι της ανθρώπινης παρουσίας που δεν μπορεί να καταγραφεί, μόνο να νιώσει.

Μέσα από τα πορτρέτα και τη δική της οπτική ταυτότητα, μας καλεί να σταματήσουμε να “παρατηρούμε” και να αρχίσουμε να βλέπουμε. Σε κάθε βλέμμα, σε κάθε σκιά, αποκαλύπτεται η δική μας ικανότητα να συναντήσουμε το αληθινό.

Η επιλογή των εικόνων που ακολουθούν λειτουργεί ως ένα συμπυκνωμένο δείγμα της φωτογραφικής ταυτότητας της Ελπίδας – Νάντιας Συμεωνίδου. Μέσα από τον χειρισμό του φωτός, τη σχέση θέματος και χώρου, αλλά και τη συνειδητή χρήση της σύνθεσης, το έργο της αποκαλύπτει μια προσωπική οπτική γλώσσα με σαφείς αναφορές και ξεκάθαρη αισθητική κατεύθυνση.

Social Media

Μπορείτε να παρακολουθήσετε περισσότερα δείγματα της δουλειάς της Ελπίδας – Νάντιας, καθώς και το πιο πρόσφατο φωτογραφικό της έργο, μέσα από τα επίσημα social media προφίλ της:

• Instagram
• 500px.com
• vero.co

Μέσα από τις ψηφιακές της πλατφόρμες, μοιράζεται ολοκληρωμένες φωτογραφικές σειρές, work in progress υλικό και στιγμές από τη δημιουργική της διαδικασία.

Όλα τα έργα που παρουσιάζονται αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού και προστατεύονται από την ισχύουσα νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται οποιαδήποτε μορφή αναπαραγωγής, διανομής ή χρήσης χωρίς προηγούμενη έγγραφη άδεια.

The post Ελπίδα Νάντια Συμεωνίδου appeared first on frameculture.