Υπάρχουν φωτογράφοι που αναζητούν την εικόνα και υπάρχουν άλλοι που αναζητούν αυτό που κρύβεται λίγο πριν από αυτή.
Η δουλειά του Χρήστου Χαρανά κινείται ακριβώς μέσα σε αυτό το ενδιάμεσο σημείο. Ανάμεσα στο φως και τη σκιά, στη σιωπή και την ένταση, στο πορτρέτο και τη σκηνή. Οι εικόνες του δεν μοιάζουν να προσπαθούν να εντυπωσιάσουν, μοιάζουν περισσότερο να θέλουν να σε κρατήσουν για λίγο μέσα τους.
Παρατηρώντας το έργο του, νιώθεις πως κάθε κάδρο λειτουργεί σαν μια μικρή εσωτερική αφήγηση. Το σώμα γίνεται γλώσσα, η κίνηση αποκτά συναισθηματικό βάρος και το βλέμμα του ανθρώπου απέναντι στον φακό μετατρέπεται σε κάτι σχεδόν κινηματογραφικό. Χωρίς υπερβολή, χωρίς θόρυβο. Μόνο ατμόσφαιρα, συναίσθημα και μια διαρκής αναζήτηση αλήθειας μέσα στην εικόνα.
Σε αυτή τη συζήτηση, ο Χρήστος μιλά για τη σχέση του με το συναίσθημα, τη μεταμόρφωση, τη σιωπή και την ανάγκη η φωτογραφία να παραμένει ζωντανή όσο αλλάζει και ο ίδιος.
Το φως, η σκιά και οι εσωτερικές αντιθέσεις
Παρατηρώντας τη δουλειά σου, υπάρχει μια συνεχής εναλλαγή ανάμεσα στο φως και τη σκιά, στο αιθέριο και το σκοτεινό. Είναι κάτι που σχεδιάζεις συνειδητά ή εμφανίζεται φυσικά όταν φωτογραφίζεις;
Νομίζω πως αυτή η εναλλαγή ανάμεσα στο φως και τη σκιά εμφανίζεται φυσικά. Επηρεάζεται από τον τόπο, τον χρόνο, αλλά κυρίως από τον άνθρωπο που έχω απέναντί μου. Οι εναλλαγές υπάρχουν μέσα μας καθημερινά, κινούμαστε συνεχώς ανάμεσα στη δύναμη και την ευαλωτότητα, τη σιωπή και την ένταση, το φανερό και το κρυφό.
Ίσως γι’ αυτό οι εικόνες μου καταλήγουν να έχουν αυτές τις αντιθέσεις. Δεν προσπαθώ πάντα να τις δημιουργήσω συνειδητά, πολλές φορές απλώς εμφανίζονται μέσα από τη στιγμή και το συναίσθημα.
Όταν το πορτρέτο γίνεται σκηνή
Τα πορτρέτα σου μοιάζουν περισσότερο με μικρές σκηνές παρά με «απλές» λήψεις ανθρώπων. Όταν στήνεις ένα κάδρο, ξεκινάς από το συναίσθημα, την ιστορία ή από την ίδια την εικόνα;
Συνήθως όλα ξεκινούν από το συναίσθημα και από αυτό που μου βγάζει ο άνθρωπος που έχω απέναντί μου. Πιστεύω πως κάθε άνθρωπος κουβαλά ήδη τη δική του ιστορία και πολλές φορές αυτή αποκαλύπτεται χωρίς να χρειαστεί να ειπωθεί.
Μου αρέσει να συνθέτω αυτό που λαμβάνω εγώ προσωπικά από την παρουσία, την ενέργεια ή τη σιωπή κάποιου και μέσα από τη φωτογραφία να του δείχνω ίσως μια πλευρά του εαυτού του που δεν είχε ποτέ φανταστεί ή δεν είχε δει μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Το σώμα ως γλώσσα έκφρασης
Στη δουλειά σου το σώμα και η κίνηση φαίνονται να λειτουργούν σαν γλώσσα. Τι αναζητάς στις χειρονομίες και στις στάσεις ενός ανθρώπου πριν πατήσεις το κλικ;
Πιστεύω πως το σώμα και η κίνηση πρέπει να λειτουργούν σαν γλώσσα. Να μπορούν να διηγηθούν μια ιστορία χωρίς λέξεις, μέσα από σιωπή, μυστήριο και συναίσθημα.
Συχνά υπάρχει κάτι σχεδόν χορευτικό στις χειρονομίες ή στον τρόπο που ένας άνθρωπος καταλαμβάνει τον χώρο. Αυτό προσπαθώ να παρατηρήσω πριν πατήσω το κλικ. Ένα αέναο πάθος ή μια εσωτερική ένταση που αξίζει να καταγραφεί, έτσι ώστε ο θεατής να νιώθει πως δεν βλέπει απλώς μια εικόνα, αλλά πως ήταν παρών εκείνη τη στιγμή.
Τεχνική ή συναίσθημα;
Υπάρχουν φωτογράφοι που χτίζουν το ύφος τους γύρω από την τεχνική και άλλοι γύρω από την ατμόσφαιρα. Εσύ αισθάνεσαι ότι η προσωπική σου υπογραφή βρίσκεται περισσότερο στο φως ή στο συναίσθημα;
Θα έλεγα ξεκάθαρα πως η προσωπική μου υπογραφή βρίσκεται περισσότερο στο συναίσθημα. Η τεχνική είναι σημαντική και αναγκαία, όμως χωρίς συναίσθημα θεωρώ πως μια εικόνα δύσκολα μένει μέσα σου.
Για μένα η φωτογραφία δεν είναι μόνο διαδικασία ή αποτέλεσμα. Είναι πάθος, δημιουργία, ένταση, μερικές φορές ακόμη και έρωτας με τη στιγμή που προσπαθείς να κρατήσεις ζωντανή. Αυτό που αναζητώ δεν είναι απλώς μια σωστή εικόνα, αλλά μια εικόνα που να μπορεί να κάνει κάποιον να νιώσει.
Διαφορετικοί κόσμοι στο ίδιο βλέμμα
Βλέπουμε πολύ διαφορετικά περιβάλλοντα όπως φύση, πορτρέτα, σκοτεινά setups, πιο θεατρικές εικόνες. Ποιο στοιχείο θεωρείς ότι ενώνει όλες αυτές τις δουλειές κάτω από την ίδια οπτική ταυτότητα;
Πιστεύω πως όλες οι φωτογραφίες μου ενώνονται κάτω από ένα κοινό στοιχείο: την ανάγκη για δημιουργία και έκφραση. Ανεξάρτητα από το αν φωτογραφίζω στη φύση, σε πιο σκοτεινά περιβάλλοντα ή σε θεατρικά setups, υπάρχει πάντα η ίδια επιθυμία να μεταφέρω συναίσθημα και ατμόσφαιρα.
Ίσως τελικά αυτό που ενώνει τις δουλειές μου να είναι η αγάπη για τη φωτογραφία και η αναζήτηση εκείνης της στιγμής όπου μια εικόνα παύει να είναι απλώς εικόνα και γίνεται αίσθηση.
Η σιωπή πίσω από την εικόνα
Αν αφαιρούσαμε χρώμα, εξοπλισμό και τεχνικές επιλογές από τις εικόνες σου, τι πιστεύεις ότι θα πρόδιδε ότι μια φωτογραφία είναι «δική σου»;
Αν αφαιρούσαμε χρώμα, εξοπλισμό και τεχνικές, πιστεύω πως θα έμενε ο τρόπος που προσεγγίζω τον άνθρωπο και τη σιωπή μέσα σε μια εικόνα. Με ενδιαφέρουν οι στιγμές ανάμεσα στις εκφράσεις, εκεί όπου κάποιος μοιάζει να σκέφτεται, να θυμάται ή να μεταμορφώνεται.
Η «δική του» φωτογραφία
Υπάρχει κάποια φωτογραφία που θεωρείς ότι αποτυπώνει απόλυτα το visual signature σου; Όχι απαραίτητα η πιο επιτυχημένη, αλλά η πιο «εσύ».
Δυσκολεύομαι να επιλέξω μία μόνο φωτογραφία, γιατί πιστεύω πως όπως αλλάζουμε εμείς με τον χρόνο, αλλάζει και ο τρόπος που βλέπουμε, αισθανόμαστε και δημιουργούμε.
Με έναν τρόπο θεωρώ πως υπάρχω μέσα σε κάθε φωτογραφία μου, αλλά όχι ως ο ίδιος άνθρωπος. Σε άλλες εικόνες είμαι πιο ήρεμος, σε άλλες πιο σκοτεινός, πιο ανήσυχος ή πιο ελεύθερος. Κάθε περίοδος αφήνει το δικό της αποτύπωμα στη δουλειά μου.
Ίσως τελικά η πιο «δική μου» φωτογραφία να είναι πάντα εκείνη που δεν έχω δημιουργήσει ακόμη.
Η ανάγκη να αλλάζεις μαζί με τη φωτογραφία
Πολλοί δημιουργοί κυνηγούν τη συνέπεια. Εσύ προσπαθείς να διατηρείς ένα αναγνωρίσιμο ύφος ή αφήνεις τη φωτογραφία να αλλάζει μαζί σου;
Όπως ανέφερα και πιο πάνω, πιστεύω πως αλλάζουμε συνεχώς. Αλλάζουμε μέσα στις εμπειρίες μας, στον χρόνο, ακόμη και μέσα στην ίδια μας την καθημερινότητα. Γινόμαστε πιο ρευστοί, πιο συνειδητοποιημένοι ή κάποιες φορές πιο ανήσυχοι.
Για τα δικά μου δεδομένα θα ήταν αδιανόητο να παραμείνω στάσιμος δημιουργικά, όσο ο κόσμος γύρω μας εξελίσσεται διαρκώς. Δεν προσπαθώ να κρατήσω ένα ύφος αμετάβλητο. Προτιμώ η φωτογραφία μου να αλλάζει μαζί μου, αρκεί να παραμένει αληθινός ο τρόπος που αισθάνομαι και βλέπω.
Επίλογος
Μιλώντας με τον Χρήστο Χαρανά, γίνεται ξεκάθαρο πως για εκείνον η φωτογραφία δεν είναι απλώς αισθητική ή τεχνική ακρίβεια. Είναι ένας τρόπος να παρατηρεί τον άνθρωπο όταν χαμηλώνουν οι άμυνες. Να καταγράφει εκείνες τις μικρές, εύθραυστες στιγμές όπου το συναίσθημα εμφανίζεται χωρίς να προσπαθεί να εξηγηθεί.
Ίσως γι’ αυτό οι φωτογραφίες του αφήνουν την αίσθηση πως κάτι συνεχίζει να συμβαίνει ακόμη και αφού τελειώσει το κάδρο. Σαν να υπάρχει πάντα μια ιστορία που δεν ειπώθηκε ολόκληρη. Μια σιωπή που παραμένει μέσα στην εικόνα.
Και ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται και η πιο ουσιαστική υπογραφή ενός δημιουργού. Όχι μόνο σε αυτό που δείχνει, αλλά σε αυτό που αφήνει τον θεατή να αισθανθεί.
Μπορείτε να ανακαλύψετε περισσότερη από τη δουλειά του Χρήστου και να παρακολουθήσετε τα επόμενα φωτογραφικά του projects μέσα από τα social media του.
Έναν κόσμο γεμάτο ατμόσφαιρα, συναίσθημα και εικόνες που κινούνται συνεχώς ανάμεσα στο φως και τη σκιά.
📸 Instagram: @Chris_Chrns
Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.
