Σε μια εποχή όπου η εικόνα καταναλώνεται γρήγορα και ξεχνιέται ακόμη πιο γρήγορα, η Μαρία Δραγάτη χρησιμοποιεί τη φωτογραφία όχι για να δείξει, αλλά για να αισθανθεί.
Με αφετηρία το σώμα ως καμβά και το κάδρο ως εργαλείο συνείδησης, η ίδια χτίζει εικόνες που μοιάζουν ταυτόχρονα οικείες και απρόσιτες. Κάθε λεπτομέρεια λειτουργεί σαν σιωπηλή πρόταση, κάθε σκηνοθεσία σαν μια ειλικρινής εξομολόγηση. Τα αυτοπορτρέτα της δεν είναι απλώς στιγμές, είναι εσωτερικές καταγραφές, μικρές αφηγήσεις που ισορροπούν ανάμεσα στον έλεγχο και την έκθεση.
Σε αυτή τη συζήτηση, η Μαρία μιλά για τον φόβο της έκθεσης, τη δύναμη της πρόθεσης και τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο να δείχνεις και στο να αποκαλύπτεσαι.
Το κάδρο ως «έλεγχος»
Στα αυτό πορτρέτα σου συνυπάρχουν ο αυθορμητισμός και ο έλεγχος. Είναι για σένα το κάδρο ένας τρόπος να ελέγχεις την αφήγηση του εαυτού σου;
Για μένα όλη η ιστορία της φωτογραφίας ξεκίνησε πριν 6 μήνες, όταν ένιωσα έντονα ότι το κάδρο έχει τη μεγαλύτερη δύναμη έκφρασης στην δική μου φιλοσοφία. Κάθε φωτογραφία μου νιώθω ότι αφηγείται μία διαφορετική ιστορία και η παραμικρή λεπτομέρεια που εκθέτω μέσα σε κάθε κάδρο πιστεύω ότι αλλάζει το συναίσθημα που θέλω να περάσω προς τα έξω.
Η ένταση μεταξύ βλέμματος και έκθεσης
Όταν είσαι ταυτόχρονα δημιουργός και subject, υπάρχει ποτέ σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που θέλεις να δείξεις και σε αυτό που φοβάσαι ότι θα δουν;
Τα αυτoπορτρέτα είναι καλώς η κακώς μια διαδικασία που μοιάζει πολύ με την ανάγκη υπέρβασης των ορίων μας. Κάθε φορά ο φόβος της υπέρ έκθεσης των συναισθημάτων μου είναι έντονος, αλλά παράλληλα τόσο απελευθερωτικός γιατί όταν αγαπάς να προβάλεις ποσό όμορφο είναι να «νιώθεις» και αυτό το αγαπά ο κόσμος που σε παρακολουθεί, έστω και για μία στιγμή, έστω κι ένα μικρό συναίσθημα να νιώσει κάποιος που βλέπει ένα έργο μου σ’ αυτό τον παγερό κόσμο, για μένα είναι νίκη.
Το «σκηνοθετημένο» καθημερινό
Παρουσιάζεις την καθημερινότητα μέσα από μια προσεκτικά δομημένη αισθητική. Πότε, κατά τη γνώμη σου, μια εικόνα παύει να είναι ντοκουμέντο και γίνεται σκηνοθεσία;
Για μένα όλα είναι στιγμές που νιώθω, όχι απαραίτητα που βιώνω εκείνη τη στιγμή που αποφασίζω να πατήσω το κουμπί της κάμερας. Ίσως σκέψεις μου, ίσως βιώματα, αλλά σίγουρα αποκλειστικά δικές μου στιγμές με άλλο φόντο. Γι’ αυτό και κάθε φορά η σκηνοθεσία έχει να κάνει μόνο με το πότε αυτή η σκέψη θα γίνει «εικόνα».
Ο ρόλος του θεατή
Πώς αντιλαμβάνεσαι τον θεατή των έργων σου: ως έναν απλό παρατηρητή ή ως έναν εισβολέα στα κάδρα σου; Τι ρόλο παίζει για σένα η αίσθηση της αμηχανίας που μπορεί να του προκαλείται;
Είμαι σε μια φάση της ζωής μου που η άποψη των γύρω μου δεν με επηρεάζει. Η φωτογραφία και η δημιουργία είναι επιλογή πρώτα για την δική μου ψυχή και πρόοδο ως άνθρωπο. Νομίζω έτσι πρέπει να το βλέπουμε. Εμάς κάνει καλυτέρους η τέχνη πρώτα και μετά όποιον την αγαπήσει. Οπότε όχι δε νιώθω αμήχανα, ακόμα κ αν κάτι δεν αρέσει ή θεωρείται too much, που είναι πολύ λογικό και ευπρόσδεκτο.
Η επανάληψη του σώματος
Με δεδομένο ότι το σώμα παραμένει το ίδιο, τι είναι αυτό που μεταβάλλεται ουσιαστικά; Το σώμα ή ο τρόπος που το βλέπεις;
Το ανθρώπινο σώμα για μένα είναι καμβάς. Κάθε μικρή λεπτομέρεια του μπορεί να είναι έργο τέχνης με μία όμορφη προσέγγιση. Το θέμα είναι για μένα να μπορώ να κρατάω τη λεπτή γραμμή του elegant στην έκθεσή του, και ελπίζω να το καταφέρνω. Αυτό που μεταβάλλεται είναι το συναίσθημα που «γεμίζει» το σώμα με κίνηση, προσπαθώντας να πει κάθε φορά μια μικρή ιστορία.
Η αλήθεια της στιγμής
Αν μια φωτογραφία σου είναι απόλυτα «σκηνοθετημένη» αλλά εκφράζει κάτι αληθινό, τη θεωρείς πιο ειλικρινή από μια αυθόρμητη λήψη;
Κάθε μία έχει τη δική της ιστορία. Η αλήθεια δεν κρύβεται για μένα στη σκηνοθεσία της αλλά στο πως εγώ ένιωθα εκείνη τη στιγμή, γιατί είναι μια προσωπική διαδικασία κάθε φορά, απλά «παγωμένη» στο φακό μου για λίγα δευτερόλεπτα.
The Last Frame
Αν το επόμενο σου κάδρο ήταν το τελευταίο που θα άφηνες πίσω σου, τι θα επέλεγες να δείξεις και τι θα άφηνες για πάντα εκτός;
Θα επέλεγα κάτι που να δίνει κίνητρο στο θεατή να νιώθει, να αγαπά και να εκφράζεται γιατί η κοινωνία των πρέπει που ζούμε καταπιέζει καθετί γνήσιο και αληθινό. Μεγαλώνουμε με πρέπει ή δεν πρέπει συναισθηματικά και όχι μόνο. Ίσως να ήταν ένα τελευταίο πορτρέτο με το πρόσωπο μου, κάτι που δε συνηθίσω. Συνήθως το project είναι «No face» , ώστε να μπορεί να δείξει τη δυναμική της «κάθε γυναίκας».
Επίλογος
Ίσως τελικά η φωτογραφία να μην αφορά αυτό που βλέπουμε, αλλά αυτό που μένει αφού απομακρυνθούμε από την εικόνα.
Στην περίπτωση της Μαρίας, αυτό που μένει είναι ένα συναίσθημα, διακριτικό αλλά επίμονο.
Μέσα από την ανάγκη της να εκφραστεί χωρίς φίλτρα, υπενθυμίζει ότι η αλήθεια δεν βρίσκεται στην αυθορμησία ή στη σκηνοθεσία, αλλά στη σύνδεση. Σε εκείνη τη μικρή, σχεδόν ανεπαίσθητη στιγμή όπου ο θεατής σταματά και νιώθει.
Και ίσως αυτό να είναι και το πιο ουσιαστικό κάδρο που μπορεί να αφήσει κανείς πίσω του.
Η δουλειά της Μαρίας Δραγάτη, όπως αποτυπώνεται στα social media, κινείται γύρω από το αυτοπορτρέτο ως μέσο έκφρασης και εσωτερικής αναζήτησης. Με επίκεντρο το σώμα και μια προσεκτικά δομημένη αισθητική, δημιουργεί εικόνες που ισορροπούν ανάμεσα στη σκηνοθεσία και το συναίσθημα. Τα κάδρα της, συχνά χωρίς την παρουσία προσώπου, αφήνουν χώρο για μια πιο καθολική αφήγηση, όπου η εμπειρία γίνεται κοινή και το προσωπικό μετατρέπεται σε συλλογικό βίωμα.
Ακολούθησε τη Μαρία στο Instagram για να ανακαλύψεις ένα προσωπικό visual signature που ξεχωρίζει.
📸 Instagram:@mar_portraits_
Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία της δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.
