Υπάρχουν φωτογράφοι που αναζητούν το γεγονός και άλλοι που αναζητούν το ίχνος του. Στο έργο του Βασίλειου Στεργιόπουλου, η εικόνα δεν λειτουργεί ως καταγραφή μιας στιγμής αλλά ως αφορμή για περισυλλογή. Οι φωτογραφίες του κινούνται σε έναν χώρο όπου η παρουσία και η απουσία συνυπάρχουν, όπου η ομίχλη, το νερό και η σιωπή αποκτούν σχεδόν αφηγηματικό ρόλο.
Μέσα από λιτές συνθέσεις και μια διακριτική, σχεδόν ποιητική προσέγγιση του τοπίου, ο Βασίλης στρέφει το βλέμμα προς όσα συνήθως περνούν απαρατήρητα. Μια βάρκα, μια προβλήτα, ένα μοναχικό δέντρο ή μια ανθρώπινη φιγούρα που χάνεται στον χώρο μετατρέπονται σε σύμβολα, αφήνοντας ανοιχτό το πεδίο της ερμηνείας.
Στη συζήτηση που ακολουθεί, μιλά για τη σχέση του με το νερό, τη σημασία των μεταβατικών στιγμών, τη δύναμη της απλότητας και τον τρόπο με τον οποίο η φωτογραφία μπορεί να εκφράσει όσα συχνά ξεφεύγουν από τις λέξεις.
Η παρουσία μέσα από την απουσία
Στις περισσότερες εικόνες σου ο άνθρωπος είτε απουσιάζει είτε εμφανίζεται ως μια σχεδόν αμελητέα παρουσία μέσα στο κάδρο. Είναι μια συνειδητή επιλογή απομάκρυνσης από το ανθρώπινο στοιχείο ή ένας διαφορετικός τρόπος να μιλήσεις γι’ αυτό;
Στις περισσότερες εικόνες μου ο άνθρωπος δεν είναι το κεντρικό θέμα, όμως σχεδόν πάντα είναι παρών, είτε κυριολεκτικά είτε έμμεσα. Με ενδιαφέρει η σχέση του με τον χώρο και όχι τόσο η περιγραφή του ίδιου. Μια μικρή φιγούρα μέσα στην ομίχλη, μια βάρκα δεμένη σε μια προβλήτα ή ακόμη και ένα αντικείμενο που φέρει τα ίχνη της ανθρώπινης παρουσίας μπορούν να αφηγηθούν ιστορίες χωρίς να χρειάζεται να πρωταγωνιστεί ο άνθρωπος. Ίσως τελικά να μην φωτογραφίζω την απουσία του, αλλά τον τρόπο με τον οποίο συνεχίζει να υπάρχει μέσα στον χώρο ακόμη και όταν δεν τον βλέπουμε.
Η γοητεία των μεταβάσεων
Οι φωτογραφίες σου δίνουν την αίσθηση ότι βρίσκονται σε μια ενδιάμεση κατάσταση ανάμεσα στην κίνηση και την ακινησία, στη μέρα και τη νύχτα, στην παρουσία και την απουσία. Τι είναι αυτό που σε ελκύει σε αυτά τα μεταβατικά σημεία;
Με ελκύουν οι μεταβατικές καταστάσεις γιατί εκεί τα πράγματα χάνουν τη βεβαιότητά τους. Η ανατολή και το λυκόφως, η ομίχλη, το νερό που αλλάζει διαρκώς μορφή, ακόμη και μια φιγούρα που μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό. Εκείνες οι στιγμές αφήνουν χώρο για ερμηνεία. Δεν με ενδιαφέρει τόσο να καταγράψω αυτό που βλέπω όσο να αποτυπώσω αυτό που αισθάνομαι ότι υπάρχει πίσω από αυτό.
Το νερό ως σύμβολο χρόνου
Το νερό επανέρχεται διαρκώς στο έργο σου: θάλασσες, προβλήτες, βάρκες, βυθισμένες κατασκευές. Τι συμβολίζει για σένα αυτό το στοιχείο και γιατί θεωρείς ότι επιστρέφεις ξανά και ξανά σε αυτό;
Το νερό είναι ένα στοιχείο στο οποίο επιστρέφω συνεχώς γιατί έχει μια ιδιότητα που με γοητεύει: δεν σταματά ποτέ να αλλάζει. Μπορεί να είναι ήρεμο ή βίαιο, διαφανές ή αδιαπέραστο, γνώριμο ή μυστηριώδες. Για εμένα συμβολίζει τον χρόνο και τη διαρκή μεταμόρφωση. Ίσως γι’ αυτό επιστρέφω ξανά και ξανά στις ακτές, στις προβλήτες και στις βάρκες· όχι επειδή φωτογραφίζω τη θάλασσα, αλλά επειδή αναζητώ όσα συμβολίζει.
Η δύναμη της σιωπής
Παρατηρώντας το portfolio σου, έχει κανείς την αίσθηση ότι η σιωπή λειτουργεί σχεδόν ως πρωταγωνιστής. Πιστεύεις ότι η φωτογραφία μπορεί να εκφράσει όσα δεν μπορούν να ειπωθούν με λέξεις;
Πιστεύω ότι η φωτογραφία μπορεί να εκφράσει πράγματα που οι λέξεις συχνά περιορίζουν. Οι λέξεις περιγράφουν. Η εικόνα υπαινίσσεται. Μια φωτογραφία μπορεί να λειτουργήσει σαν ερώτηση και όχι σαν απάντηση. Αυτό είναι κάτι που με ενδιαφέρει ιδιαίτερα. Δεν επιδιώκω να καθοδηγήσω τον θεατή προς μία συγκεκριμένη ερμηνεία. Προτιμώ να αφήνω χώρο ώστε να φέρει μέσα στην εικόνα τις δικές του εμπειρίες και μνήμες.
Από το αντικείμενο στο σύμβολο
Αρκετές εικόνες σου βασίζονται στην απλότητα: ένα δέντρο, μια καρέκλα, μια βάρκα, ένας στύλος μέσα στην ομίχλη. Πότε ένα συνηθισμένο αντικείμενο μετατρέπεται, στα μάτια σου, σε φωτογραφικό θέμα;
Ένα συνηθισμένο αντικείμενο γίνεται φωτογραφικό θέμα όταν παύει να είναι απλώς αυτό που είναι. Όταν ένα δίχτυ θυμίζει στρατιωτικό σχηματισμό, όταν μια βάρκα μοιάζει με σύμβολο αναμονής ή όταν ένα μοναχικό δέντρο αποκτά χαρακτήρα και παρουσία. Με ενδιαφέρει αυτή η μετάβαση από το κυριολεκτικό στο συμβολικό. Συχνά η φωτογραφία δεν γεννιέται από το ίδιο το αντικείμενο, αλλά από τη σημασία που αρχίζει να αποκτά μέσα στο κάδρο.
Αφαιρώντας τον θόρυβο
Οι μακρές εκθέσεις που χρησιμοποιείς συχνά αφαιρούν πληροφορία από τη σκηνή αντί να προσθέτουν. Είναι για σένα μια τεχνική αισθητικής ή ένας τρόπος να απογυμνώσεις την πραγματικότητα από τον θόρυβό της;
Οι μακρές εκθέσεις είναι για μένα κάτι περισσότερο από μια τεχνική επιλογή. Αφαιρούν πληροφορία, απλοποιούν τη σκηνή και δημιουργούν έναν διαφορετικό τρόπο θέασης. Δεν προσπαθώ να ωραιοποιήσω την πραγματικότητα αλλά να απομακρύνω τον θόρυβο που συχνά κρύβει την ουσία της. Παράλληλα, η ίδια η διαδικασία της μακράς έκθεσης με αναγκάζει να επιβραδύνω, να παρατηρήσω περισσότερο και να συνδεθώ διαφορετικά με τον χώρο.
Η ισορροπία ανάμεσα σε συναίσθημα και σύνθεση
Υπάρχει μια εμφανής ισορροπία ανάμεσα στον έλεγχο της σύνθεσης και στο συναίσθημα που αποπνέει η εικόνα. Όταν φωτογραφίζεις, σε καθοδηγεί περισσότερο η γεωμετρία του κάδρου ή μια εσωτερική συναισθηματική ανάγκη;
Η πρώτη αντίδραση είναι σχεδόν πάντα συναισθηματική. Κάτι με σταματά πριν ακόμη σκεφτώ γιατί. Στη συνέχεια έρχεται η σύνθεση για να δώσει μορφή σε αυτό το συναίσθημα. Η γεωμετρία, οι γραμμές και οι ισορροπίες δεν είναι αυτοσκοπός· είναι τα εργαλεία με τα οποία προσπαθώ να οργανώσω αυτό που ένιωσα τη στιγμή της λήψης. Για μένα, το συναίσθημα και η σύνθεση δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά αλλά συμπληρωματικά.
Πέρα από το προφανές
Αν κάποιος έβλεπε το έργο σου χωρίς να γνωρίζει τίποτα για εσένα, ποιο θεωρείς ότι είναι το πιο ειλικρινές στοιχείο της προσωπικότητάς σου που θα μπορούσε να αναγνωρίσει μέσα στις φωτογραφίες σου;
Ίσως η διάθεση να κοιτάζω λίγο πιο πέρα από την προφανή όψη των πραγμάτων. Με ενδιαφέρει η σιωπή, η απλότητα και οι λεπτές ιστορίες που κρύβονται πίσω από όσα προσπερνάμε καθημερινά. Αν κάποιος αναγνώριζε κάτι από την προσωπικότητά μου μέσα στις φωτογραφίες μου, θα ήθελα να είναι αυτή η τάση να αναζητώ το συμβολικό, το υπαινικτικό και το διαχρονικό μέσα σε φαινομενικά απλές εικόνες.
Όταν η φωτογραφία συνεχίζει να μιλά
Πότε αισθάνεσαι ότι μια φωτογραφία έχει πραγματικά ολοκληρωθεί; Όταν αποτυπώνει αυτό που είδες ή όταν αποκαλύπτει κάτι που δεν είχες συνειδητοποιήσει τη στιγμή της λήψης;
Μια φωτογραφία ολοκληρώνεται όταν συνεχίζει να με απασχολεί και μετά τη λήψη της. Όχι απαραίτητα επειδή αποτύπωσε με ακρίβεια αυτό που είδα, αλλά επειδή αποκαλύπτει κάτι περισσότερο από αυτό. Συχνά οι αγαπημένες μου εικόνες είναι εκείνες που με τον χρόνο αποκτούν νέες αναγνώσεις και νέες σημασίες. Όταν μια φωτογραφία εξακολουθεί να μου γεννά ερωτήματα αντί να μου δίνει όλες τις απαντήσεις, τότε αισθάνομαι ότι έχει πραγματικά ολοκληρωθεί.
Επίλογος
Οι φωτογραφίες του Βασίλειου Στεργιόπουλου δημιουργούν έναν χώρο όπου η αβεβαιότητα, η μνήμη και η προσωπική εμπειρία του θεατή μπορούν να συνυπάρξουν μέσα στο κάδρο. Η απλότητα των θεμάτων του λειτουργεί ως αφετηρία για κάτι βαθύτερο: μια αναζήτηση νοημάτων που δεν βρίσκονται στην επιφάνεια των πραγμάτων αλλά στις σιωπηλές σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσά τους.
Μέσα από τοπία που μοιάζουν να αιωρούνται ανάμεσα στο πραγματικό και το συμβολικό, ο Στεργιόπουλος μας υπενθυμίζει ότι η φωτογραφία δεν είναι μόνο ένας τρόπος να δούμε τον κόσμο, αλλά και ένας τρόπος να τον αισθανθούμε. Και ίσως εκεί, σε αυτή τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην παρατήρηση και τον υπαινιγμό, να βρίσκεται η πιο χαρακτηριστική πτυχή της προσωπικής του οπτικής υπογραφής.
Ακολουθήστε τον στα social media και ανακαλύψτε μια συνεχή οπτική αφήγηση, όπου η απλότητα μετατρέπεται σε σύμβολο και οι λεπτομέρειες αποκτούν ξεχωριστή σημασία μέσα από τον φωτογραφικό του φακό.
https://www.facebook.com/vstergiopoulos
https://www.instagram.com/vasileios_stergiopoulos
https://www.instagram.com/vasi_lei0s
https://500px.com/p/vstergiopoulos?view=photos
https://www.flickr.com/people/135635106@N07
https://35awards.com/author/vstergiopoulos
e-mail : v.stergiopoulos@gmail.com
Μέσα από τους λογαριασμούς του στα κοινωνικά δίκτυα, ο επισκέπτης μπορεί να εξερευνήσει περισσότερες εικόνες, φωτογραφικές σειρές και προσωπικά projects που αποτυπώνουν τη διακριτική και βαθιά ατμοσφαιρική ματιά του πάνω στο τοπίο, τον χρόνο και τη σιωπή.
Όλα τα έργα που παρουσιάζονται αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού και προστατεύονται από την ισχύουσα νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται οποιαδήποτε μορφή αναπαραγωγής, διανομής ή χρήσης χωρίς προηγούμενη έγγραφη άδεια.
