Υπάρχει μια ιδιότυπη εναλλαγή ρόλων στη φωτογραφική δουλειά της Κατερίνας: άλλοτε βρίσκεται πίσω από τον φακό και επιλέγει τι αξίζει να κρατήσει από τον κόσμο γύρω της και άλλοτε περνά η ίδια μέσα στο κάδρο, μετατρέποντας την παρουσία της σε μέρος της σύνθεσης. Αυτή η μετακίνηση ανάμεσα στην παρατήρηση και την αυτοπαρουσίαση δίνει ένα ενδιαφέρον σημείο εκκίνησης για να προσεγγίσει κανείς τις εικόνες της, χωρίς να τις περιορίζει σε ένα συγκεκριμένο φωτογραφικό είδος.
Το αυτοπορτρέτο και η φωτογραφία της φύσης στη φωτογραφική δουλειά της @her.artistic.gaze, δεν χρειάζεται να υπακούουν στην ίδια λογική για να συνυπάρχουν. Η μεταξύ τους σχέση βρίσκεται περισσότερο στη δυνατότητα της φωτογραφίας να μεταφέρει μια προσωπική διάθεση παρά στην ομοιότητα των θεμάτων. Η εικόνα μπορεί να ξεκινήσει από μια εξωτερική παρατήρηση ή από μια εσωτερική ανάγκη αλλά σε κάθε περίπτωση, η προσωπική της αισθητική διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο το θέμα αποκτά φωτογραφική υπόσταση.
Η συζήτησή μας κινείται γύρω από αυτή τη σχέση ανάμεσα στην προσωπική έκφραση και στη φωτογραφική επιλογή, φωτίζοντας τις επιρροές, τις προτιμήσεις και τις αποφάσεις που διαμορφώνουν τη δουλειά της.
Το κοινό νήμα
“Nature, landscapes, abstracts and self portraits”. Είναι τέσσερις φαινομενικά διαφορετικοί κόσμοι. Αν όμως έπρεπε να βρεις ένα κοινό νήμα που ενώνει όλη τη δουλειά σου, ποιο θα ήταν;
Νομίζω πως το κοινό νήμα είναι το συναίσθημα και η ανάγκη μου να εκφράζομαι μέσα από την εικόνα. Παρόλο που τα θέματα που φωτογραφίζω μπορεί να είναι διαφορετικά, ο τρόπος που τα προσεγγίζω είναι αρκετά ενστικτώδης. Με καθοδηγούν κυρίως η διάθεσή μου, το φως, καθώς και η προσωπική μου αισθητική.
Αυτό που με εξιτάρει είναι να συνθέτω εικόνες που έχουν τη δική τους ατμόσφαιρα και να αφηγηθούν μια μικρή ιστορία ή να αφήσουν χώρο στη φαντασία. Μου αρέσει η ιδέα μια φωτογραφία να μπορεί να σε ταξιδέψει, να σου δημιουργήσει ένα συναίσθημα ή ακόμη και να σου γεννήσει ένα μικρό μυστήριο, χωρίς απαραίτητα να σου αποκαλύπτει τα πάντα.
Πώς διαμορφώνεται μια φωτογραφική ταυτότητα
Παρότι η θεματολογία των φωτογραφιών σου αλλάζει, υπάρχει μια συγκεκριμένη ατμόσφαιρα που μοιάζει να τα συνδέει. Πιστεύεις ότι η προσωπική φωτογραφική ταυτότητα χτίζεται περισσότερο από αυτά που επιλέγουμε να φωτογραφίσουμε ή από τον τρόπο με τον οποίο τα κοιτάζουμε;
Πιστεύω πως η προσωπική φωτογραφική ταυτότητα χτίζεται περισσότερο μέσα από τον τρόπο που κοιτάζουμε τα πράγματα. Το ίδιο θέμα μπορεί να αποτυπωθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με το τι τραβάει την προσοχή του καθενός, πως το αντιλαμβάνεται και τι επιλέγει να αναδείξει τελικά.
Προσωπικά, λειτουργώ αρκετά αυθόρμητα, χωρίς να σκέφτομαι ότι ακολουθώ κάποιο συγκεκριμένο ύφος. Άλλωστε, βρίσκομαι σε μια δημιουργική φάση εξερεύνησης, καθώς η διαδρομή μου στη φωτογραφία μετράει λίγο περισσότερο από έναν χρόνο.
Πιστεύω πως η προσωπική ματιά διαμορφώνεται σταδιακά και φυσικά όσο εξασκούμαστε αλλά και μέσα από όλα όσα μας χαρακτηρίζουν, τις εμπειρίες, τις επιρροές και την αισθητική μας.
Το αυτοπορτρέτο ως ρόλος
Το πρόσωπο και το σώμα συχνά εμφανίζονται μέσα από καθρέφτες, σκιές, αντανακλάσεις ή θολές εικόνες. Τι είναι αυτό που σε ελκύει σε αυτούς τους πιο έμμεσους τρόπους να φωτογραφίζεις τον εαυτό σου, χωρίς να τον αποκαλύπτεις ολοκληρωτικά;
Στα αυτοπορτρέτα μου συχνά νιώθω σαν να μπαίνω σε έναν ρόλο και να τον ζω εκείνη τη στιγμή ή σαν να δίνω μορφή σε κάποιο συναίσθημα που βιώνω, δεν με ενδιαφέρει απαραίτητα να αποτυπώσω τον εαυτό μου ακριβώς όπως είναι στην καθημερινότητα. Οι σκιές, οι αντανακλάσεις, το θόλωμα ή η μερική απόκρυψη του προσώπου και του σώματος είναι στοιχεία που μου επιτρέπουν να πειραματίζομαι και να δίνω μια πιο ατμοσφαιρική, ίσως και κινηματογραφική διάσταση στην εικόνα.
Παράλληλα, με εκφράζει πολύ το στοιχείο της θηλυκότητας και του αισθησιασμού, αλλά πάντα μέσα σε κάποια προσωπικά αισθητικά όρια. Γι’ αυτό συχνά επιλέγω πιο θολές ή ονειρικές εικόνες, ώστε να διατηρώ τον αισθησιασμό τους, αλλά με έναν πιο διακριτικό και υπαινικτικό τρόπο.
Οπότε, θα έλεγα πως αυτή τη στιγμή με ελκύει η λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη θηλυκή ενέργεια, το μυστήριο και το συναίσθημα που αναδύει μια ατμοσφαιρική λήψη και για αυτό επιλέγω να αποτυπώνω τον εαυτό μου με αυτούς τους τρόπους.
Η αισθητική της ατέλειας
Υπάρχει μια αίσθηση ασάφειας και ατέλειας σε αρκετές εικόνες σου, σαν να αφήνεις σκόπιμα κάτι να παραμένει άγνωστο ή μισοκρυμμένο. Πόσο σημαντικό είναι για σένα αυτό που δεν βλέπει ο θεατής;
Νομίζω πως αυτό που δεν βλέπει ο θεατής μπορεί μερικές φορές να είναι εξίσου ενδιαφέρον με αυτό που βλέπει. Μου αρέσει η ιδέα ότι ο καθένας μπορεί να ερμηνεύσει μια φωτογραφία διαφορετικά, μέσα από τη δική του φαντασία και τα δικά του βιώματα. Μου έχει τύχει να λάβω μηνύματα από ανθρώπους που μου περιέγραψαν ένα συναίσθημα που τους δημιούργησε κάποια φωτογραφία μου ή ακόμη και μια μικρή ιστορία που φαντάστηκαν βλέποντάς την. Το βρίσκω πολύ ενδιαφέρον αυτό! Βέβαια, δεν είναι ότι προσπαθώ συνειδητά να αφήσω κάτι κρυφό ή ασαφές. Ο τρόπος που φωτογραφίζω μου βγαίνει αρκετά φυσικά και αυθόρμητα.
Όσο για την ατέλεια, είναι κάτι που με ελκύει πολύ αισθητικά. Αγαπώ ιδιαίτερα τη film αισθητική, την υφή, τον κόκκο, τις απαλές, θολές εικόνες ή τις λήψεις με κίνηση. Μερικές φορές μάλιστα πιστεύω ότι αυτές οι μικρές ατέλειες είναι που της δίνουν περισσότερο χαρακτήρα και συναίσθημα.
Η φύση ως καταφύγιο
Η θάλασσα, ο ουρανός και το τοπίο επιστρέφουν συχνά ως μοτίβα. Υπάρχει κάποιο συναίσθημα ή κάποια προσωπική εμπειρία που σε κάνει να επιστρέφεις ξανά και ξανά στη φύση;
Η φύση είναι υπέροχο καταφύγιο. Με ηρεμεί, ενώ από την άλλη μπορεί να με ενθουσιάσει, να με εξιτάρει και να με κάνει να νιώθω πιο ζωντανή και ελεύθερη.
Με γοητεύει η ομορφιά της, αλλά και το πόσο διαφορετικό μπορεί να γίνει το ίδιο τοπίο ανάλογα με το φως, τον καιρό ή την ώρα της ημέρας.
Αγαπώ πολύ τον ουρανό και τη θάλασσα και πολύ συχνά κάτι θα μου τραβήξει την προσοχή και θα θελήσω να το φωτογραφίσω.
Η στιγμή του αυτοσχεδιασμού
Όταν βρίσκεσαι πίσω από την κάμερα, υπάρχει συνήθως μια εικόνα που έχεις ήδη φανταστεί ή προτιμάς να αφήνεσαι στη στιγμή και να ανακαλύπτεις τη φωτογραφία καθώς αυτή συμβαίνει;
Συνήθως συμβαίνει το δεύτερο. Αφήνομαι στη στιγμή, σε κάτι όμορφο που θα δω ή σε ένα συναίσθημα που θα νιώσω, και ανακαλύπτω την εικόνα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ή και αργότερα, κατά την επεξεργασία . Αυτό συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό και στα αυτοπορτρέτα μου, όπου μου αρέσει να πειραματίζομαι και να βλέπω πού θα με οδηγήσει η ροή της στιγμής.
Υπάρχουν βέβαια και φορές που έχω από πριν στο μυαλό μου ένα concept ή ένα συγκεκριμένο θέμα και ξεκινώ με βάση αυτό. Ακόμη κι έτσι όμως, σπάνια έχω φανταστεί με ακρίβεια το τελικό αποτέλεσμα. Συνήθως η εικόνα διαμορφώνεται στην πορεία, μέσα από τις δοκιμές και όσα προκύπτουν μέσα από τον αυτοσχεδιασμό.
Χρώμα ή ασπρόμαυρο;
Το χρώμα και το ασπρόμαυρο συνυπάρχουν στη δουλειά σου, με αρκετά διαφορετική ατμόσφαιρα το καθένα. Τι σε οδηγεί τελικά στην επιλογή του ενός ή του άλλου; Είναι θέμα αισθητικής, συναισθήματος ή κάτι που αποφασίζεις μόνο όταν δεις την τελική εικόνα;
Νομίζω πως είναι ένας συνδυασμός αισθητικής και συναισθήματος. Γενικά, δεν μου αρέσει να κυριαρχούν πολλά έντονα και διαφορετικά χρώματα ταυτόχρονα σε μια εικόνα. Το ασπρόμαυρο, από την άλλη, θεωρώ πως έχει μια ιδιαίτερη δύναμη. Μερικές φορές νιώθω ότι μπορεί να αναδείξει ακόμη περισσότερο την ένταση ενός συναισθήματος, ενός βλέμματος ή μιας στιγμής.
Δεν υπάρχει όμως κάποιος συγκεκριμένος κανόνας που ακολουθώ. Πολλές φορές απλώς κοιτάζω τη φωτογραφία και η επιλογή ανάμεσα σε έγχρωμη ή ασπρόμαυρη καθορίζεται καθαρά από το ένστικτό μου.
Αναζητώντας την προσωπική υπογραφή
Αφήνοντας στην άκρη τη θεματολογία και τις τεχνικές επιλογές, ποιο είναι εκείνο το στοιχείο που θα ήθελες να αναγνωρίζει κάποιος ως “δικό σου” όταν βλέπει μια φωτογραφία σου, ακόμη κι αν δεν γνώριζε ποιος την έχει τραβήξει;
Βρίσκομαι ακόμη σε μια φάση πειραματισμού, οπότε δεν ξέρω αν μπορω να σου απαντήσω με απόλυτη σαφήνεια σε αυτό.
Αισθητικά, με ελκύουν αρκετά διαφορετικά πράγματα. Μου αρέσουν οι πιο ονειρικές και ατμοσφαιρικές εικόνες, αλλά και εκείνες που έχουν μεγαλύτερη ένταση και δυναμισμό. Με γοητεύει επίσης το στοιχείο του μυστηρίου και του αισθησιασμού, όπως και μια πιο κινηματογραφική αισθητική.
Αν όμως έπρεπε να διαλέξω κάτι που θα ήθελα να αναγνωρίζει κάποιος στις φωτογραφίες μου, αυτό θα ήταν η αίσθηση που του αφήνουν. Θα ήθελα να του δημιουργούν μια διάθεση, να του κινούν την περιέργεια ή απλώς να τον κάνουν να σταθεί λίγο περισσότερο σε αυτές.
Δεν ξέρω αν αυτό είναι ήδη ένα χαρακτηριστικό της δουλειάς μου, αλλά σίγουρα είναι κάτι που με εκφράζει και θα ήθελα να εξελίξω.
Επίλογος
Το να περιγράψει κανείς τη δουλειά του με απόλυτη σαφήνεια δεν είναι πάντα εύκολο, ιδιαίτερα όταν οι εικόνες που τον εκφράζουν κινούνται ανάμεσα σε διαφορετικές αισθητικές κατευθύνσεις. Η Κατερίνα (@her.artistic.gaze) δεν επιχειρεί να δώσει έναν οριστικό ορισμό στη φωτογραφική της ταυτότητα. Αναγνωρίζει όσα την ελκύουν, από την ονειρική ατμόσφαιρα μέχρι την ένταση και τον κινηματογραφικό χαρακτήρα, χωρίς να τα μετατρέπει σε έναν αυστηρό κανόνα που θα πρέπει να ακολουθεί κάθε εικόνα της.
Αυτή η στάση έχει τη σημασία της, επειδή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο της αλλαγής χωρίς να ακυρώνει τις προσωπικές της προτιμήσεις. Η συνέπεια ενός δημιουργού δεν χρειάζεται να σημαίνει ότι κάθε νέα φωτογραφία επιβεβαιώνει όσα έχουν προηγηθεί. Μπορεί να βρίσκεται και στην επιμονή να δοκιμάζει διαφορετικές εκφραστικές δυνατότητες, διατηρώντας παράλληλα την ευαισθησία απέναντι σε όσα τον ελκύουν.
Η φωτογραφική διαδρομή της Κατερίνας συνεχίζεται μέσα από τις εικόνες που μοιράζεται στο Instagram. Αν θέλετε να ανακαλύψετε περισσότερα από τη δουλειά της, να δείτε νέες φωτογραφίες και να παρακολουθείτε την εξέλιξη της προσωπικής της αισθητικής, μπορείτε να την ακολουθήσετε στο @her.artistic.gaze.
*Όλες οι φωτογραφίες που εμφανίζονται σε αυτό το άρθρο είναι πνευματική ιδιοκτησία της δημιουργού και προστατεύονται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αναδημοσίευση ή οποιαδήποτε χρήση χωρίς ρητή έγγραφη άδεια.
